A Political Vision for
Critical Minerals
in a Just
Energy Transition
วิสัยทัศน์ทางการเมือง
ว่าด้วย แร่สำคัญ
(Critical Minerals)
ในการเปลี่ยนผ่านพลังงาน
ที่เป็นธรรม
From the Thailand–US Critical Minerals MoU to the unfolding ecological tragedy in the Mekong basin — a roadmap toward a just minerals transition.
จากกระแสตื่นแร่ MoU ไทย-สหรัฐฯ ถึงโศกนาฏกรรมใหม่ของลุ่มน้ำโขง — เส้นทางสู่การเปลี่ยนผ่านแร่อย่างเป็นธรรม
The Critical Minerals Rush After the Thailand–US MoU
กระแสตื่นแร่หลัง MoU ไทย-สหรัฐฯ
The signing of the Thailand–US Memorandum of Understanding (MoU) in late 2025 triggered a critical minerals rush and wide-ranging public debate, including concerns over transboundary pollution from illegal mines in the Mekong and Salween sub-regions.
การลงนามในบันทึกความเข้าใจ (MoU) ไทย-สหรัฐฯ ในช่วงปลายปี 2568 ก่อกระแสตื่นแร่สำคัญ (critical minerals rush) และบทสนทนาทางสังคมในหลายแง่มุม รวมถึงมลพิษข้ามพรมแดนจากเหมืองแร่เถื่อนในอนุภูมิภาคแม่น้ำโขงและสาละวิน
Few political parties have put critical minerals — including rare earths — at the centre of their electoral platforms. In part, this reflects how deeply the supply-chain geopolitics of these materials resist reduction to simple campaign promises.
ในบรรดานโยบายหาเสียงของพรรคการเมืองต่างๆ แทบจะนับนิ้วได้ว่ามีนโยบายใดบ้างที่ให้ความสำคัญกับประเด็นแร่สำคัญ ซึ่งรวมถึงแรร์เอิร์ธ — ส่วนหนึ่งเพราะเป็นประเด็นที่เกี่ยวเนื่องกับภูมิรัฐศาสตร์ห่วงโซ่อุปทานซึ่งสลับซับซ้อนและมีพลวัตรสูง
"Critical minerals are the commodity backbone of the energy transition industry. Achieving Net Zero demands social and ecological justice across every link of the cross-border supply chain."
"แร่สำคัญคือสินค้าโภคภัณฑ์ของอุตสาหกรรมด้านการเปลี่ยนผ่านพลังงาน เพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมาย Net Zero จำเป็นต้องรับรองความเป็นธรรมทางสังคมและนิเวศวิทยาตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทานข้ามพรมแดน"
Critical Minerals & the Renewable Energy Revolution
Toward Net Zero 2050
แร่สำคัญกับการปฏิวัติพลังงานหมุนเวียน
สู่เป้าหมาย Net Zero 2593
The IEA projects that meeting Paris Agreement targets will require a 4× increase in minerals demand for renewable energy by 2040 — rising to 6× in a global Net Zero by 2050 scenario.
IEA ประเมินว่าความพยายามบรรลุเป้าหมายตามความตกลงปารีสจะทำให้ความต้องการแร่สำหรับพลังงานหมุนเวียน เพิ่มขึ้น 4 เท่าภายในปี 2583 และ 6 เท่าในฉากทัศน์ Net Zero ทั่วโลกปี 2593
```Source: IEA Critical Minerals Report แหล่งที่มา: IEA Critical Minerals Report
A single EV requires over 200 kg of transition minerals — 6× more than a conventional car. Onshore wind turbines use 9× more minerals per unit of energy than gas-fired plants.
รถยนต์ไฟฟ้า 1 คันใช้แร่เปลี่ยนผ่านกว่า 200 กิโลกรัม — มากกว่ารถยนต์ทั่วไปถึง 6 เท่า โรงไฟฟ้ากังหันลมบนบกใช้แร่มากกว่าโรงไฟฟ้าก๊าซ 9 เท่า
ASEAN's 1.5°C Scenario:
How Much Minerals Will It Take?
ฉากทัศน์ 1.5°C ของอาเซียน:
ต้องการแร่เท่าใดบ้าง?
If ASEAN is to align its energy transition with the Net Zero pathway by 2050, the projected demand for critical minerals is as follows:
หากอาเซียนต้องเปลี่ยนผ่านพลังงานให้สอดคล้องกับเส้นทาง Net Zero ภายในปี 2593 ความต้องการแร่สำคัญมีดังนี้
| Mineralแร่ | Total Demandความต้องการรวม | Primary Sectorภาคส่วนหลัก | Levelระดับ |
|---|---|---|---|
| Cu | 6.3–7.2Mt (Solar) + 5.8Mt (Wind)6.3–7.2 ล้านตัน (Solar) + 5.8 ล้านตัน (ลม) | Solar PV + WindSolar + กังหันลม | Criticalสูงมาก |
| Graphite | 7.2 Mt7.2 ล้านตัน | EV Batteries + BESSแบตเตอรี่ EV + BESS | Criticalสูงมาก |
| Ni | 4.3 Mt4.3 ล้านตัน | Wind + Batteriesกังหันลม + แบตเตอรี่ | Highสูง |
| Mn | 2.6 Mt2.6 ล้านตัน | Wind + Batteriesกังหันลม + แบตเตอรี่ | Mediumปานกลาง |
| Co | 1.4 Mt1.4 ล้านตัน | EV Batteriesแบตเตอรี่ EV | Mediumปานกลาง |
| Li | 0.87 Mt0.87 ล้านตัน | 108M EVs + BESSEV 108 ล้านคัน + BESS | Mediumปานกลาง |
| REEs | 12,000–153,000 t (Wind) + 50,000–110,000 t (EV)12,000–153,000 ตัน (ลม) + 50,000–110,000 ตัน (EV) | Permanent Magnetsแม่เหล็กถาวร | Specialistเฉพาะทาง |
Laos PDR: The New Frontier of Extractivism
สปป. ลาว: พรมแดนใหม่ของลัทธิขุดสกัดทรัพยากร
Stimson Center analysis (22 September 2025) warns that satellite imagery has identified rare earth mining at 513 sites across 6 major river tributaries of the Mekong, Salween and Irrawaddy over the past decade.
การวิเคราะห์จาก Stimson Center (22 กันยายน 2568) เตือนว่าจากข้อมูลดาวเทียมพบการทำเหมืองแรร์เอิร์ธผุดขึ้นทั่วอนุภูมิภาคในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา
23 sites may lie within protected areas, including the habitat of the critically endangered Northern White-cheeked Gibbon and Asian elephants. The Mekong sustains the lives of over 50 million people.
เหมือง 23 แห่งอาจตั้งอยู่ในพื้นที่คุ้มครอง รวมถึงถิ่นที่อยู่ของ ชะนีแก้มขาวเหนือที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง และช้างเอเชีย แม่น้ำโขงหล่อเลี้ยงผู้คนกว่า 50 ล้านคน
In-situ Leaching: China's Template — A New Mekong Tragedy
วิธี In-situ Leaching: ต้นแบบจีน — โศกนาฏกรรมใหม่ของลุ่มน้ำโขง
Rare earth mining in Laos PDR uses the same in-situ leaching method deployed in China — a process that causes severe chemical contamination of surface and groundwater. The mining communities of Ganzhou and Guangxi in China are a mirror of the crisis now taking shape along the Mekong.
การทำเหมืองแรร์เอิร์ธใน สปป.ลาว ใช้วิธีชะละลาย ณ แหล่งแร่ (In situ leaching) แบบเดียวกับในจีน นำไปสู่วิกฤตสารเคมีปนเปื้อนในน้ำผิวดินและน้ำใต้ดิน ชุมชนเขตเหมืองในกานโจวและกว่างซีของจีนคือภาพสะท้อนของวิกฤตที่กำลังจะเกิดขึ้นต่อชุมชนในลุ่มน้ำโขง
The expansion of rare earth mining represents the relocation of extractivism from centre (China) to periphery (Laos PDR) — not merely a loss of resource sovereignty, but the legitimisation of ecological destruction across the entire sub-region.
การขยายตัวของเหมืองแรร์เอิร์ธนี้เป็นการเคลื่อนย้ายแบบแผนขุดสกัดทรัพยากร (extractivism) จากศูนย์กลาง (จีน) ไปยังชายขอบ (สปป.ลาว) ไม่เพียงสูญเสียอธิปไตยเหนือทรัพยากร แต่ยังสร้างความชอบธรรมให้ลัทธิขุดสกัดทรัพยากรอยู่เหนือหายนะทางนิเวศวิทยาของอนุภูมิภาค
Rare Earth Mining Expansion
in the Mekong Sub-region
แผนที่การขยายตัวของเหมืองแรร์เอิร์ธ
ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง
Satellite-based analysis identifies 513 mining sites across 6 major tributaries over the past decade. Click the map to explore individual mine locations.
วิเคราะห์จากภาพดาวเทียม พบจุดทำเหมือง 513 แห่งใน 6 ลำน้ำสาขาหลักตลอด 10 ปีที่ผ่านมา — คลิกบนแผนที่เพื่อสำรวจจุดเหมืองแต่ละแห่ง
4 Principles for a Just Minerals Transition
4 หลักการเพื่อการเปลี่ยนผ่านแร่อย่างเป็นธรรม
(Just Minerals Transition)
Case studies from El Salvador, Costa Rica, Kyrgyzstan, Spain and Ecuador point toward a four-pillar framework.
กรณีศึกษาจากเอลซัลวาดอร์ คอสตาริกา เคอร์จิสถาน สเปน และเอกวาดอร์ นำไปสู่กรอบคิด 4 ประการ
Post-Extractivism
หลังยุคขุดสกัดทรัพยากร
(Post-Extractivism)
Accepts the role of transition minerals while placing them within a broader political economy — extracting only what is truly necessary within ecological limits.
ยอมรับบทบาทของแร่เปลี่ยนผ่าน แต่วางอยู่ในกรอบเศรษฐกิจการเมืองที่ใหญ่กว่า มุ่งขุดสกัดเท่าที่จำเป็นจริงๆ ภายใต้ขีดจำกัดของระบบนิเวศ
Justice & Redistribution
ความเป็นธรรมและการกระจาย
ทรัพยากร (Justice & Redistribution)
Democratic mineral governance — decisions must rest with affected communities. The Right to Say No is the core.
ธรรมาภิบาลแร่แบบประชาธิปไตย — การตัดสินใจต้องอยู่ในมือชุมชน สิทธิที่จะปฏิเสธ (Right to Say No) คือแกนกลาง
Circularity
เศรษฐกิจแบบวงรอบ
(Circularity)
Could halve demand for cobalt, lithium and nickel. Extracting copper from e-waste costs 13× less than primary mining.
อาจลดความต้องการโคบอลต์ ลิเทียม และนิกเกิลลงครึ่งหนึ่ง การสกัดจากขยะอิเล็กทรอนิกส์มีต้นทุนถูกกว่าการทำเหมือง 13 เท่า
Accountability in
Mineral Sourcing
ความรับผิดรับชอบในการได้มา
ซึ่งแร่ (Accountability)
Governments need enforceable laws, not voluntary pledges. Prevent greenwashing of transition minerals and anchor governance in community self-determination rights.
รัฐบาลต้องมีกฎหมายที่มีเขี้ยวเล็บ ป้องกัน greenwashing และยึดโยงกับสิทธิในการกำหนดชะตากรรมของชุมชน
5 Policy Challenges for the Government and Parliament
After Thailand's 2026 General Election
5 ความท้าทายเชิงนโยบายที่รัฐบาลและรัฐสภา
หลัง #เลือกตั้ง69 ต้องเผชิญ
-
Embed Just Minerals Transition principles in ASEAN mechanismsAddress transboundary water pollution through the ASEAN Declaration on the Right to a Safe, Clean, Healthy and Sustainable Environment, using environmental diplomacy with both state and non-state actors.ผนวกหลัก Just Minerals Transition เข้าสู่กลไกอาเซียนจัดการมลพิษทางน้ำข้ามพรมแดนโดยยึดโยงกับปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย สะอาด และยั่งยืน ผ่านการทูตสิ่งแวดล้อมกับทั้งภาครัฐและนอกภาครัฐ
-
Reform mining law on the basis of Climate JusticeRevise mining legislation anchored in redistributive justice, strict supply chain transparency, FPIC rights, and communities' right to remedy.ปฏิรูปกฎหมายแร่บนฐาน Climate Justiceแก้ไขกฎหมายแร่โดยยึดโยงกับ redistributive justice ความโปร่งใสของห่วงโซ่อุปทาน สิทธิ FPIC และสิทธิในการเยียวยาของชุมชนที่ได้รับผลกระทบ
-
Integrate Just Minerals Transition into national policy blueprintsIncluding the National Economic and Social Development Plan and the Power Development Plan, with demand-reduction measures to lower transition mineral requirements.ผนวก Just Minerals Transition ในพิมพ์เขียวนโยบายชาติรวมถึงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า พร้อมมาตรการลดความต้องการใช้ (demand reduction) เพื่อลดความต้องการแร่เปลี่ยนผ่าน
-
Initiate no-mining zone declarationsFor Thailand, the most viable path may be local ordinances prohibiting mining that fails social and environmental criteria, following the examples of El Salvador, Costa Rica and Ecuador.ริเริ่มการประกาศเขตห้ามทำเหมืองในกรณีประเทศไทย แนวทางที่เป็นไปได้คือข้อบัญญัติท้องถิ่นเพื่อห้ามการทำเหมืองที่ขัดกับเกณฑ์ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม ตามแบบอย่างเอลซัลวาดอร์ คอสตาริกา และเอกวาดอร์
-
Exercise ASEAN leadership in drafting Just Minerals Transition principlesPush Mekong sub-region countries and China to protect vulnerable areas and the rights of indigenous peoples and local communities from transition minerals mining and processing.แสดงภาวะผู้นำอาเซียนในการยกร่างหลักการ Just Minerals Transitionผลักดันประเทศอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงและจีนปกป้องพื้นที่เปราะบางและสิทธิของชนพื้นเมืองจากการทำเหมืองและแปรรูปแร่เพื่อการเปลี่ยนผ่าน
This article is part of the Energy & Environmental Policy series.
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของชุดนโยบายพลังงานและสิ่งแวดล้อม
Source article: อ้างอิงจากบทความต้นฉบับ: the101.world/critical-minerals-69
Key Referencesเอกสารอ้างอิงหลัก
[1] World Bank (2020). Minerals for climate action: The mineral intensity of the clean green transition.
[2] UNEP (2024). Critical Transitions: Circularity, equity and responsibility in the quest for energy transition minerals.
[3] Stimson Center (2025). New mapping reveals hidden mining boom in Laos that threatens the Mekong.
[4] Gudynas, E. (2013). Transitions to post-extractivism. In Beyond Development, Transnational Institute.
[5] FOEAP (2023). Toward A Just Minerals Transition in The Philippines.
[6] IEA Critical Minerals Report; IRENA 1.5°C Scenario for ASEAN.