การเดินทางและชะตากรรมของเมล็ดข้าว
ธารา บัวคำศรี แปลเรียบเรียงจาก The Rice Book : The Deffinitive Book on the Magic of Rice Cookery บรรพบุรุษข้าวมีวิวัฒนการมานานกว่าหนึ่งร้อยล้านปีบนผืนทวีปใหญ่ เมื่อทวีปเคลื่อนตัวแยกออกจากกันเป็นอเมริกาใต้ แอฟริกา อินเดีย ออสเตรเลีย แต่ละผืนทวีปได้นำพืชและสัตว์ติดไปด้วย ผืนทวีปอินเดียเลื่อนขึ้นไปทางเหนือเป็นเวลาหลายล้านปี เข้าชนกับมวลแผ่นดินใหญ่ของเอเชีย กำเนิดเทือกเขาหิมาลัยสูงตระหง่าน แนวเทือกเขาแผ่ขยายไปทางด้านตะวันออกจรดทะเลจีนใต้ หลายล้านปีต่อมา แถบเชิงเขามีความอบอุ่นและความชื้น หญิงชายในยุคแรกเก็บข้าวป่ามากินเป็นอาหาร พวกเขาเห็นว่าน่าจะปลูกพืชป่าชนิดนี้ โดยมิได้ตั้งใจ ถือเป็นการเริ่มต้นคัดเลือกและขยายพันธุ์ข้าวป่าชนิดต่างๆ ชาวแอฟริกันตะวันตกได้ทำแบบเดียวกันนี้ในเวลาต่อมาจึงมีพันธุ์ข้าวหลากหลายวิวัฒนาการขึ้นที่นั่น วิวัฒนาการอันยาวนานไม่ได้เริ่มต้นจากการคิดค้นและปฏิบัติการของคนปลูกข้าวเท่านั้นยังเกิดจากการเรียนรู้วิธีการปรุงอาหารของคนกินข้าวด้วย ข้าวมีความสามารถในการปรับตัวอย่างดีเยี่ยม ข้าวป่าพัฒนาและปรับตัวเองให้มีชีวิตรอดในถิ่นที่อยู่ที่แตกต่างกันไป บางชนิดทนต่อกลางคืนที่หนาวเหน็บ บางชนิดรับมือกับน้ำท่วมอย่างฉับพลัน บางชนิดชอบพื้นที่น้ำท่วมขัง บางชนิดยืนหยัดอยู่ในถิ่นกันดารน้ำ คนเริ่มพัฒนาศิลปะการเพาะปลูกและคัดเลือกพันธุ์ตามลักษณะประจำถิ่น นำเมล็ดข้าวเดินทางไปเพาะปลูกในถิ่นที่ข้าวป่าไม่สามารถเติบโตได้ การแพร่กระจายพันธุ์ข้าวเริ่มต้นอย่างจริงจังจากต้นกำเนิด ขึ้นไปทางทิศเหนือลงไปทางใต้สู่ตะวันออกและตะวันตก ข้าวปรับเปลี่ยนไปตามถิ่นใหม่และตามสภาพที่คนปลูกข้าวเข้าไปจัดการ ในจีน คนต้องการปลูกข้าวนาดำ แต่น้ำไม่เพียงพอและดินไม่ดี ผลผลิตครั้งแรกของพวกเขาจึงล้มเหลว มีการเก็บน้ำโดยสร้างคันนา ผันน้ำเข้าไปแล้วขุดพรวนดินหรือย่ำให้เป็นโคลน สองสามปีต่อมาดินเริ่มอ่อนตัว ลึกลงไป 30-50 เซนติเมตรจากผิวดิน […]
