เหตุใดป่าไม้จึงไม่อาจชดเชย
การปล่อยคาร์บอน
จากเชื้อเพลิงฟอสซิลได้
ตรรกะอันบกพร่องเบื้องหลังกลไก Carbon Offset ที่อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลอ้างอิง
จากการตัดไม้ทำลายป่า
คงอยู่ในชั้นบรรยากาศ
≠ คาร์บอนป่า 1 ตัน
การ "ชดเชย" คืออะไร
และทำไมจึงไม่ได้ผล
อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลมักอ้างว่า การอนุรักษ์ป่าไม้และการปลูกป่าจะชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการเผาไหม้น้ำมัน ถ่านหิน และก๊าซได้ แนวคิดนี้เรียกว่า "การชดเชยคาร์บอน" (Carbon Offset)
"การชดเชย" ไม่ได้นำไปสู่การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยรวม แต่เป็นการ
ย้ายคาร์บอนจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่งเท่านั้น
การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคป่าไม้เป็นส่วนเพิ่มเติมที่มีคุณค่า แต่ไม่ใช่การทดแทนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล การทำลายป่ามีส่วนในการปล่อย CO₂ ทั่วโลกประมาณ 10–15% ดังนั้น การยุติการทำลายป่าจึงมีความสำคัญ — แต่ไม่ใช่ข้ออ้างที่จะเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลต่อไป
สัดส่วน CO₂ ทั่วโลก จากแหล่งกำเนิดหลัก
คาร์บอน 2 ประเภท
ที่ไม่อาจทดแทนกันได้
มีแหล่งคาร์บอนหลัก 2 ประเภทซึ่งมีคุณลักษณะแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง และเป็นที่มาของความเข้าใจผิดในเรื่อง Carbon Offset
ชีวมณฑล (Biosphere)
คาร์บอนที่หมุนเวียนระหว่างชั้นบรรยากาศ พื้นดิน และมหาสมุทร — รวมถึงคาร์บอนในป่าไม้ พืชพรรณ และดิน เป็นแหล่งเดียวที่มีส่วนก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
หมุนเวียนได้ · ส่งผลต่อสภาพภูมิอากาศเปลือกโลก (Lithosphere)
คาร์บอนที่ถูกฝังอยู่ใต้ธรณีนับหลายล้านปี เช่น ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซฟอสซิล ตราบเท่าที่ไม่ถูกขุดขึ้นมา คาร์บอนในแหล่งนี้จะไม่มีส่วนต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ถูกล็อกไว้ · ไม่กระทบสภาพภูมิอากาศคาร์บอนฟอสซิล 1 ตัน ≠ คาร์บอนป่า 1 ตัน
การเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นการถ่ายโอนคาร์บอนที่ถูกกักเก็บไว้นับล้านปีในแหล่งคาร์บอนเชิงรับ ไปยังแหล่งคาร์บอนเชิงรุกโดยถาวร ผลคือมีคาร์บอนไดออกไซด์สะสมในชั้นบรรยากาศมากขึ้น ป่าไม้ซึ่งอยู่ในแหล่งคาร์บอนเชิงรุกอยู่แล้ว ไม่อาจ "ยกเลิก" การถ่ายโอนนั้นได้
ป่าไม้ดูดซับ CO₂ ได้ช้า
เกินกว่าจะป้องกันวิกฤตได้
การปล่อย CO₂ เข้าสู่ชั้นบรรยากาศเกิดขึ้นทันที ในทางกลับกัน กระบวนการดูดซับคาร์บอนออกจากชั้นบรรยากาศใช้เวลานานกว่ามาก ตั้งแต่หลายทศวรรษไปจนถึงหลายล้านปี
ชะตากรรมของ CO₂ ในชั้นบรรยากาศ
ทศวรรษ
ถูกดูดซับโดยพืชพรรณบนแผ่นดินและมหาสมุทร ในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน (ข้อมูลจาก IPCC)
ศตวรรษ
ถูกดูดซับโดยกระบวนการทางธรรมชาติในช่วงสองสามศตวรรษ
พันปี
ยังคงอยู่ในชั้นบรรยากาศเป็นเวลาหลายพันปี — CO₂ จากกิจกรรมของมนุษย์ราวครึ่งหนึ่งยังคงอยู่ในชั้นบรรยากาศเป็นเวลาหลายทศวรรษหรือมากกว่านั้น
แม้ป่าไม้จะช่วยดูดซับ CO₂ ได้บ้าง แต่ดูดซับได้เพียงบางส่วน และล่าช้าเกินกว่าที่จะป้องกันวิกฤตสภาพภูมิอากาศโลก
สิ่งที่ต้องทำ
เพื่อหยุดวิกฤตสภาพภูมิอากาศ
การหยุดเพิ่มคาร์บอนในแหล่งคาร์บอนเชิงรุกทำได้โดยการลดและยุติการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลเท่านั้น ไม่มีทางลัดผ่านป่าไม้
แน่นอนว่ามีเหตุผลมากมายในการปกป้องป่าไม้ ทั้งในฐานะแหล่งคาร์บอน แหล่งความหลากหลายทางชีวภาพ และบ้านของชุมชนท้องถิ่น แต่การนำป่าไม้มาใช้เป็นกลไก "ชดเชย" เพื่อให้อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลขยายกิจการต่อไปนั้นไม่มีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์รองรับ และจะไม่ช่วยกู้วิกฤตสภาพภูมิอากาศ
ปกป้องป่าไม้ + ยุติเชื้อเพลิงฟอสซิล
ทำทั้งสองอย่างพร้อมกัน ไม่ใช่แลกกัน
เราอยู่ในห้วงแห่งภาวะฉุกเฉินทางสภาพภูมิอากาศ เราต้องลงมือทำอย่างมุ่งมั่นเพื่อปลดแอกฟอสซิล และปกป้องป่าไม้ซึ่งมิได้มีเพียงแต่คาร์บอนที่มีอยู่ในป่า แต่ยังรวมถึงความหลากหลายทางชีวภาพและชุมชนที่ดูแล ปกป้องและพึ่งพาผืนป่า เพื่อก้าวสู่อนาคตที่ปลอดภัยและเป็นธรรมของทุกสรรพชีวิต
เวลานี้คือเวลาของการกระทำ
ไม่ใช่การหาข้ออ้าง
เราต้องลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์โดยทันที เดินหน้าปลดแอกจากเชื้อเพลิงฟอสซิล และปกป้องผืนป่าควบคู่กัน — ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง
เรียบเรียงจาก Flawed Logic: Why forests cannot offset fossil fuel emissions
โดย Christoph Thies, Greenpeace Germany / WRM
อ้างอิง / References
[1] IPCC (2013) Climate Change 2013: The Physical Science Basis. WG I, AR5, Ch.6; Baccini et al. (2012) Nature Climate Change 2:182; Harris et al. (2012) Science 336:1573–1576.
[2] คาร์บอนชีวมณฑลยังเรียกว่า "labile" หรือ "mobile" carbon เนื่องจากหมุนเวียนระหว่างชั้นบรรยากาศ พืช และมหาสมุทร ผ่านกระบวนการต่างๆ ตั้งแต่ไม่กี่เดือนถึงหลายพันปี
[3] Archer et al. (2009) Atmospheric lifetime of fossil fuel carbon dioxide. Annual Review of Earth and Planetary Sciences 37:117–134.
[4] IPCC (2013) AR5 WG I Ch.6; IPCC (2007) AR4 WG I Ch.7.
[5] Phillips et al. (2008); Luyssaert et al. (2008) Nature 455:213–215; Lewis et al. (2009) Nature 457:1003–1007.