จักรยานเปลี่ยนโลก (1)
จักรยานเป็นรูปแบบการคมนาคมที่นิยมที่สุดเท่าที่สร้างขึ้น ด้วยการใช้งานอย่างแพร่หลาย จักรยานเป็นจักรกลที่เราทุกคนคุ้นเคย จากต้นแบบ จักรยานถูกประดิษฐ์ขึ้นนับตั้งแต่การสร้าง “จักรยานที่ปลอดภัย(Safety Bicycle)” ในปลายคริสตศตวรรษที่ 19 เช่นเดียวกับต้นแบบอื่นๆ ที่ประสบความสำเร็จ เช่น เก้าอี้สี่ขา เงินตรา และโทรศัพท์ รูปแบบพื้นฐานของจักรยานส่วนใหญ่ยังคงเดิมไม่เปลี่ยนแปลง จริงๆ แล้ว จักรยานคือกลไกแบบง่าย ออกแบบเพื่อนำพลังงานจากอวัยวะของร่างกายที่ทรงพลังที่สุดนั่นคือ ขาทั้งสอง และส่งผ่านไปยังล้อ กลไกดังกล่าวนี้โปร่งใสชัดเจน ตาของมนุษย์สามารถอ่านกลไกตามสัญชาตญาน รับรู้ว่ากำลังได้ส่งผ่านจากขาสองข้างของตนไปยังล้อผ่านข้อหมุนและโซ่ได้อย่างไร แม้กระทั่งองค์ประกอบที่ซับซ้อนขึ้นอย่างเกียร์และเบรคก็ยังเป็นการทำงานเชิงกลอย่างง่าย ในห้วงเวลาที่โลกถูกครอบงำด้วยยุคดิจิตอล จักรยานยังคงเป็นกลไกแบบอะนาล็อกได้อย่างเชิดหน้าชูตา แต่มิใช่ว่าจักรยานทุกชนิดจะเหมือนกัน จักรยานประสิทธิภาพสูงนั้นมีลักษณะอย่างหาที่เปรียบมิได้ ช่วยให้นักกรีฑาแสดงความสามารถเฉพาะอย่างเต็มสมรรถนะ ส่วนจักรยานใช้ขี่ในเมืองนั้นต้องเน้นความสะดวกสบาย มีพื้นที่ให้บรรจุของและใช้งานได้นาน จักรยานทุกแบบมีราคาเฉพาะแตกต่างกัน ที่สำคัญที่สุด จักรยานนั้นแตกต่างกันตามผู้ใช้งาน เป็นการเดินทางส่วนบุคคล ใช้ในการขนส่ง เป็นงานอดิเรก ใช้ออกกำลังกาย และเป็นความหลงไหลของใครของมัน ——— ธารา บัวคำศรี – เก็บความจากหน้งสือ Fifty Bicycle That Changed The World โดย Alex Newson, […]
สงขลาส่องแสง
ให้จักรยานดำรงไว้ซึ่งความเรียบง่ายและงดงามตามที่เป็น
เด็กขี่ได้ ทางจักรยานริมทะเลสาบเจนีวา เมืองโลซานน์ สวิสเซอร์แลนด์ จักรยานพ่วงหน้าร้านหนังสือที่ Vevey สวิตเซอร์แลนด์ ที่เมืองลูกาโน ริมทะเลสาบทางตอนใต้ของสวิสเซอร์แลนด์ รถถีบจอดพิงไว้ข้างเพิง ไม่ต้องล๊อก อยู่คู่กับกระถางดอกไม้ […]
จักรยานกับนิเวศวิทยาเมืองเชียงใหม่ – Bicycle : Vehicle for a Small Planet
by Tara Buakamsri (หมายเหตุ : เป็นบทความเมื่อสิบปีที่แล้ว) 40 กิโลเมตรจากหาดใหญ่ไปสงขลาระหว่าง “Quit Coal Ship Tour 2008” เส้นทางที่ถักทอเป็นข่ายใยในหุบเขาเชียงใหม่ – ลำพูน เลียบผ่านหมู่บ้านเก่าแก่ เรือกสวนไร่นาไปสู่เมืองครั้งหนึ่งเคยเป็นวิถีพเนจรบนหลังอานจักรยานภูเขา แต่ละฉากของการเคลื่อนไหวในกระแสลมและอาบเหงื่อไคลมิได้ผ่านเข้าไปในภูมิทัศน์ที่ชาวต่างแดนหลายคนชมว่างามที่สุดแห่งหนึ่งของโลกเท่านั้น แต่ละช่วงทางผมรู้สึกได้ถึงความสอดคล้องระหว่างร่างกายและจิตใจด้วย เมื่ออ่านหนังสือ Bicycle : Vehicle for a Small Planet ของ Marcia D. Lowe นักวิจัยด้านเทคโนโลยีที่เหมาะสมและการจัดการพลังงานเพื่อการพัฒนาแห่ง Worldwatch Institute ซึ่งนิยามจักรยานว่าเป็นพาหนะไร้เครื่องยนต์ (สามล้อแรงคน รถเข็น ล้อเลื่อน และคนเดินเท้า) วิพากษ์วิจารณ์นโยบายคมนาคมขนส่งของรัฐที่เน้นสร้างถนน ระบบขนส่งมวลชนขนาดใหญ่ ราคาแพงและสิ้นเปลือง ซึ่งเอื้อประโยชน์ให้กับคนบางกลุ่มในขณะที่คนอีกกลุ่มหนึ่งถูกทิ้งให้เดินและไม่มีความสะดวกในการไปทำงานและใช้บริการต่างๆทำให้ผมเกิดคำถามในใจว่า มีความเป็นไปได้มากน้อยเพียงใดที่จะพัฒนาระบบคมนาคมเมืองเชียงใหม่โดยผนวกการเดินทางด้วยจักรยานให้เป็นทางเลือกหนึ่งของชีวิตเมือง กระแสรณรงค์ให้กลับมาใช้จักรยานในเมืองเชียงใหม่ เริ่มเป็นรูปเป็นร่างเมื่อไม่นานมานี้กลุ่มผลักดันที่สำคัญคือ กลุ่มชมรมจักรยานเพื่อสุขภาพซึ่งมีสมาชิกส่วนใหญ่เป็นคนชั้นกลางในเมืองประสานเข้ากับบทบาทของตำรวจจราจรที่มีความคิดก้าวหน้า กิจกรรมสำคัญคือการขี่จักรยานรอบคูเมืองในวันอาทิตย์และขยายผลในลักษณะการท่องเที่ยวด้วยจักรยาน ใครไปเยี่ยมเชียงใหม่ เมื่อสังเกตดีๆ จะเห็นป้ายรณรงค์อยู่ทั่วไปการรณรงค์ดังกล่าวส่งผลสะเทือนต่อสังคมในระดับหนึ่ง ขณะเดียวกันต้องไม่ลืมว่า กระแสนิยมจักรยานทุกวันนี้เป็นผลพวงของความก้าวหน้าของเทคโนโลยีวัสดุและธุรกิจอุตสาหกรรม ปรากฏเป็นจักรยาน ที่มีหน้าตาต่างไปจากที่เราเคยเห็น […]