Japan’s Playbook Against China’s Rare Earth Coercion
เมื่อปี 2010 ตอนที่ญี่ปุ่นกับจีนปะทะกันเรื่องหมู่เกาะพิพาทชุดหนึ่ง จีนได้หยิบ “อาวุธ” แบบใหม่ขึ้นมาใช้ นั่นคือการออก “คำสั่งห้ามส่งออก” แร่หายากแบบไม่เป็นทางการ ซึ่งเป็นแร่ที่ถูกใช้ตั้งแต่รถยนต์ไปจนถึงขีปนาวุธ นับแต่นั้นมา การบีบคั้นทางเศรษฐกิจลักษณะนี้ก็กลายเป็นเรื่องพบได้บ่อย จีนใช้มาตรการควบคุมแร่หายากชุดใหม่ที่เข้มงวดเพื่อกดดันให้อเมริกาถอยในสงครามการค้าของปีนี้ ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ความสัมพันธ์จีน–ญี่ปุ่นก็กลับมาตึงเครียดอีกครั้ง คราวนี้เป็นญี่ปุ่นที่ความสัมพันธ์กับจีน “อยู่บนก้อนหิน” เมื่อเดือนที่แล้ว ทาคาอิจิ ซานาเอะ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น กล่าวว่าการบุกไต้หวันอาจข้าม “เส้นเกณฑ์” ที่ทำให้ญี่ปุ่นต้องตอบโต้ทางทหาร คำพูดนี้จุดชนวนความไม่พอใจของจีน จีนตัดเที่ยวบินตรงบางส่วนไปญี่ปุ่น เตือนประชาชนของตนไม่ให้เดินทางไปญี่ปุ่น และส่งเรือตรวจการณ์ชายฝั่งไปยังหมู่เกาะชุดเดิมที่ทั้งสองฝ่ายเคยปะทะกันเมื่อ 15 ปีก่อน ซึ่งญี่ปุ่นเรียกเซ็งกากุ ส่วนจีนเรียกเตี้ยวอวี่ เจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นกำลังเตรียมรับมือ “สงครามเศรษฐกิจ” ที่อาจตามมา คราวนี้ญี่ปุ่นพร้อมกว่าที่เคย บทเรียนที่ญี่ปุ่นได้จากครั้งก่อนอาจเป็นประโยชน์ต่อประเทศอื่น ๆ ที่กำลังรับมือกับการข่มขู่ด้วยแร่หายากของจีน แต่ก็สะท้อนด้วยว่าเรื่องนี้ยากแค่ไหน ตอนเกิดวิกฤตเซ็งกากุ ญี่ปุ่นพึ่งพาจีนสำหรับแร่หายากราว 90% พอจีนตัดการส่งออก สายการผลิตของญี่ปุ่นแทบหยุดชะงัก ญี่ปุ่นรีบปล่อยกัปตันเรือประมงจีนที่เคยชนเรือตรวจการณ์ญี่ปุ่นใกล้หมู่เกาะเสียก่อน จากนั้นแร่จึงกลับมาไหลอีกครั้ง บทเรียนแรกจึงเจ็บปวด และเป็นสิ่งที่อเมริกาได้เรียนรู้แล้ว: ระยะสั้นจีนเป็นฝ่าย “กุมไพ่” ทันทีหลังเผชิญหน้ากับจีน รัฐบาลญี่ปุ่นผ่านงบประมาณเพิ่มเติม 100,000 ล้านเยน […]
Thailand’s New PDP Must Be Written for a World Where Solar Is Abundant and Political
Thailand is drafting a new Power Development Plan (PDP) at the exact moment the global electricity system is being reordered by one fact: China has made solar power not merely cheap, but structurally abundant. In the first half of 2025 alone, China added roughly 256 GW of new solar capacity—an expansion so large it outpaced what […]
Under the Dome ภาพยนตร์สารคดีเรื่องหมอกควันพิษในจีนกลายเป็นความรู้สึกร่วมในสังคมออนไลน์
ธารา บัวคำศรี แปลเรียบเรียงจาก https://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/7757-China-documentary-on-smog-becomes-an-instant-internet-sensation สารคดีที่ทำโดยอดีตผู้ประกาศข่าว CCTV เรื่องผลกระทบของหมอกควันพิษในปักกิ่งที่มีต่อลูกสาวของเธอ ได้มีคนนับล้านเข้าไปดูหลังจากมีการเผยแพร่ออนไลน์ หลังจากลูกสาวที่ยังอยู่ในครรภ์ของเธอตรวจพบว่ามีเนื้องอก Chai Jing ได้ลาออกจากงานที่โทรทัศน์ CCTV และระดมเงินทุนด้วยตัวเองทำสารคดีเกี่ยวกับหมอกควันพิษของจีนเรื่อง ‘Under the Dome’ ซึ่งใช้เวลา 1ปีเต็ม และนับแต่มีการเปิดตัวสารคดี ได้กลายเป็นความรู้สึกร่วมในโลกออนไลน์ ในวันที่ 1 มีนาคม 2558 Chen Jining รัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมซึ่งเพิ่งได้รับตำแหน่งงานได้ 48 ชั่วโมง กล่าวชื่นชม Chai Jing ที่ใช้ประเด็นสุขภาพเพื่อกระตุ้นให้ประชาขนได้ตระหนักเรื่องสิ่งแวดล้อม สารคดียาว 103 นาทีนี้เปิดตัวในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เพียงวันแรกมีผู้คนเข้าไปคลิกในเว๊บไซต์วิดีโอของจีน เช่น Youku ถึง 75 ล้านคลิก สองวันต่อมามีการเปิดเข้าไปดู 200 ล้านครั้ง เป็นสถิติใหม่ของสารคดีที่มีความยาวและมีเนื้อหาที่จริงจัง ถ้าจะเปรียบเทียบ house of cards ภาพยนตร์ชุดแนวการเมืองที่นิยมมากในสหรัฐมีการคลิก 20 […]
มลพิษซัลเฟอร์ไดออกไซด์เพิ่มมากขึ้นในอินเดีย ครึ่งหนึ่งมาจากโรงไฟฟ้าถ่านหิน
การวิเคราะห์ข้อมูลจากดาวเทียมออราขององค์การนาซ่า(NASA’s Aura ) พบว่า การปล่อยซัลเฟอร์ไดออกไซด์จากโรงไฟฟ้าในอินเดียเพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 60 ระหว่างปี 2005 และปี 2012 เป็นการศึกษาที่ตีพิมพ์ออนไลน์ Environmental Science & Technology. ในเดือนธันวาคม 2556 นี้ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์(Sulfur dioxide – SO2) เป็นมลพิษทางอากาศที่ส่งผลกระทบต่อทั้งสุขภาพและสภาพภูมิอากาศ ในปี 2010 อินเดียแซงหน้าสหรัฐอเมริกาโดยเป็นประเทศที่มีการปล่อยก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์มากเป็นอันดับสองรองจากจีน โดยที่ปริมาณการปล่อยราวครึ่งหนึ่งมาจากโรงไฟฟ้าถ่านหิน
