ฝนถล่มและอุทกภัยในญี่ปุ่น Severe Rainfall and Flooding in Japan

japan_mrg_2018190ฝนที่ตกหนักเป็นปริมาณมากกว่าสองเท่าจากระดับปกติในเดือนกรกฎาคมเป็นเวลาสองสามวัน บางส่วนของญี่ปุ่นต้องเผชิญกับภัยพิบัติจากน้ำท่วมครั้งร้ายแรงที่สุดในรอบ 35 ปี พายุฝนและน้ำท่วมก่อให้เกิดดิยถล่มและการสูญเสียชีวิตมากมาย ในขณะที่คนนับล้านต้องอพยพจากบ้านเรือนและที่ทำงานของตน นายกรัฐมนตรีชินโสะ อาเบเรียกร้องให้มีการระดมสรรพกำลังเจ้าหน้าที่กู้ภัยราว 73,000 คนทั่วญี่ปุ่นมาให้การช่วยเหลืออย่างเร่งด่วนเนื่องจากพยากรณ์อากาศระบุว่าจะมีดินถล่มและฝนตกเพิ่มขึ้น

แผนที่ด้านบนแสดงถึงปริมาณสะสมของฝนระหว่างเวลาตีสามของวันที่ 2 กรกฎาคม ถึงตีสามของวันที่ 9 กรกฎาคม 2561  มี 13 จังหวัดบนเกาะหลักของญี่ปุ่นมีปริมาณฝนตกลงมาอย่างบ้าคลั่ง เมืองฮิโรชิมาและโอกายามา ทางตอนใต้ของเกาะฮอนชูเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยร้ายแรงที่สุด

ข้อมูลฝนตกมาจากการเก็บข้อมูลระยะไกลด้วยเครื่องมือวัด Integrated Multi-Satellite Retrievals (IMERG) ซึ่งเป็นหนึ่งในอุปกรณ์ของภารกิจ Global Precipitation Measurement (GPM) ดาวเทียม GPM เป็นหัวใจของการสังเกตเรื่องการตกของฝนซึ่งรวมถึงการวัดโดยเครื่องมือของนาซา องค์กรสำรวจอวกาศของญี่ปุ่นและหน่วงานในประเทศและระหว่างประเทศอีก 5 แห่ง ปริมาณการตกของฝนที่วัดได้จากภาคพื้นดินจะมีค่ามากกว่าอย่างมีนัยสำคัญ

การตกของฝนมี สาเหตุมาจาก อากาศอุ่นและชื้นที่พัดมาจากมหาสมุทรแปซิฟิกและอิทธิพลของ พายุไต้ฝุ่นพระพิรุณ(Typhoon Prapiroon)

แปลความจาก – NASA Earth Observatory image by Joshua Stevens, using IMERG data from the Global Precipitation Mission (GPM) at NASA/GSFC. Text by Kasha Patel.

อุณหภูมิผิวน้ำทะเล Sea Surface Temperature

อุณหภูมิผิวน้ำทะเลมีอิทธิพลอย่างใหญ่หลวงต่อภูมิอากาศ(climate) และสภาพอากาศ(Weather) ตัวอย่างเช่น ทุกๆ 3-7 ปี พื้นที่อันกว้างใหญ่ในมหาสมุทรแปซิฟิกแถบเส้นศูนย์สูตรจะอุ่นขึ้น 2-3 องศาเซลเซียส การอุ่นขึ้นนี้เป็นการแสดงถึงแบบแผนการเกิดขึ้นเอลนิโญซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงแบบแผนการตกของฝนและน้ำฟ้าทั่วโลก เป็นสาเหตุของฝนตกหนักทางภาคใต้ของสหรัฐอเมริกาและความแห้งแล้งที่รุนแรงในออสเตรเลีย อินโดนีเซียและเอเชียใต้ ในระดับที่เล็กลง อุณหภูมิในมหาสมุทรส่งอิทธิพลต่อการก่อตัวของพายุหมุนเขตร้อน(พายุเฮอริเคนและไต้ฝุ่น) โดยการดึงพลังงานจากน้ำในมหาสมุทรที่อุ่นเพื่อก่อตัวและเพิ่มกำลังให้กับพายุ

แผนที่อุณหภูมิพื้นทีผิวทะเลที่แสดงข้างต้นนี้มาจากการบันทึกของเครื่องมือ Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS) บนดาวเทียม Aqua ขององค์การนาซา ดาวเทียมจะวัดอุณหภูมิพื้นผิวมหาสมุทรส่วนบนสุดในระดับมิลลิเมตร แผนที่นี้ น้ำที่เย็นที่สุดจะแสดงเป็นสีฟ้า (ประมาณ -2 องศาเซลเซียส) อุณหภูมิน้ำทะเลที่ร้อนที่สุดแสดงเป็นสีชมพูเหลือง 35 องศาเซลเซียส มวลแผ่นดินและพื้นที่ทะเลน้ำแข็งรอบแอนตาร์ติกแสดงเป็นสีเทา ระบุว่าไม่มีการเก็บข้อมูล

แบบแผนที่แสดงให้เห็นชัดเจนในลักษณะการเปลี่ยนแปลงตามเวลาในแต่ละปี โดยมีความแตกต่างของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลระหว่างพื้นที่ในเขตศูนย์สูตรและแถบขั้วโลก กระแสน้ำเย็นและน้ำอุ่นจะมีความแตกต่างตามค่าเฉลี่ยนชของอุณภูมิผิวน้ำในแต่ละเดือน แถบกระแสน้ำอุ่นที่คดเคี้ยวขึ้นไปทางชายฝั่งทะเลตะวันออกของสหรัฐอเมริกาและข้ามผ่านแอตแลนติกเหนือนั้นคือ กระแสน้ำอุ่นกัลฟ์สตรีม

แม้ว่าเหตุการณ์สภาพอากาศที่เกิดขึ้นในช่วงสั้นๆ จะส่งผลต่ออุณหภูมิน้ำทะเล แต่เมื่อดูค่าเฉลี่ยรายเดือนก็แทบลจะไม่มีผลอะไร และมีเหตุการณ์น้อยครั้งที่เห็นได้ชัด ตัวอย่างเช่น ในเดือนธันวาคมปี ค.ศ.2003 กระแสลมแรงพัดไปทางตะวันตกเฉียงใต้จากอ่าวเม็กซิโกไปยังอเมริกากลางและออกสู่มหาสมุทรแปซิกฟิกทำให้ผิวน้ำทะเลเคลื่อนห่างจากชายฝั่งและทำให้กระแสน้ำเย็นที่อยู่ลึกลงไปผุดขึ้นมายังพื้นผิว กระแสลมนี้เป็นปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงฤดูหนาว รู้จักกันในนาม ลมเตฮัวโน (Tehuano winds).

ข้อมูลเพิ่มเติมดูจาก NASA Earth Observations (NEO): Sea Surface Temperature

ฤดูกาลแห่งไฟในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

แปลผลจากภาพถ่ายดาวเทียมในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2561

ระหว่างเดือนมกราคมถึงมีนาคมของทุกปี เป็นช่วงการเกิดไฟทั่วทั้งพื้นที่ต่างๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ช่วงเวลาดังกล่าวนี้มีอากาศแห้งซึ่งเป็นเงื่อนไขที่พอเหมาะในการเกิดไฟ

เครื่องมือ Visible Infrared Imaging Radiometer Suite (VIIRS) บนดาวเทียม Suomi NPP รวบรวมข้อมูลภาพถ่ายที่แสดงถึงจุดเกิดไฟหลายร้อยจุดในกัมพูชา เวียดนาม ไทย ลาวและเมียนมาร์ในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2561 จุดสีแดงแต่ละจุดบนแผนที่ด้านบนแสดงถึงการตรวจพบการเกิดไฟในหนึ่งจุดโดยเครื่องวัด VIIRS 750-meter active fire data product (หมายเหตุ : ยังมีเครื่องวัด 375-meter active fire data product ที่มีขีดความสามารถตรวจสอบการเกิดไฟได้มากกว่า แต่ผลจากเครื่องมือ 750-meter นั้นก็เพียงพอสำหรับนำมาใช้ในการทำแผนที่)

ในวันดังกล่าว มีจุดการเกิดไฟมากอย่างมีนัยสำคัญในกัมพูชากว่าประเทศเพื่อนบ้านที่อยู่รายรอบ เครื่องมือ VIIRS บนดาวเทียมตรวจจับจุดความร้อนทั้งหมด 1,868 จุดในกัมพูชา 185 จุดในลาว 77 จุดในเมียนมาร์ 217 จุดในไทย และ 144 ในเวียดนาม การเกิดไฟจำนวนมากในกัมพูชาเป็นจุดที่เครื่องมือ VIIRS สังเกตพบมากที่สุดในช่วงหนึ่งวันของปี พ.ศ.2561 แบบแผนดังกล่าวมีความสอดคล้องกันเมื่อเร็วๆ นี้ จากที่แสดงให้เห็นในแผนที่ด้านล่าง เครื่องมือวัด VIIRS ได้ตรวจจับการเกิดไฟมากสี่ถึงห้าเท่าทางตอนเหนือของกัมพูชาเช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นในเวียดนามและไทยระหว่างเดือนสิงหาคม ปี 2559 และกุมภาพันธ์ ปี 2561 ภาคเหนือของลาวก็พบจุดเกิดไฟเป็นจำนวนมากด้วย

แปลผลจากข้อมูลดาวเทียมระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2557-24 กุมภาพันธ์ 2561

แผนที่แสดงการเกิดไฟระหว่างวันที่ 8 สิงหาคม 2559-21 กุมภาพันธ์ 2561 (แปลผลจากข้อมูลดาวเทียมในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2561)

ประมวลผลจากภาพถ่ายดาวเทียมวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 256

การเผาไหม้ในที่โล่งเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ นาย Evan Ellicott ผู้เชี่ยวชาญด้านรีโมตเซนซิ่งและการเกิดไฟแห่งมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์กล่าวว่า “ถ้าไม่มีข้อมูลจากคนในภาคสนาม มันเป็นได้ได้ยากที่จะรู้ว่าสาเหตุการเกิดไฟนั้นคืออะไรจากภาพถ่ายดาวเทียม แต่มีความชัดเจนมากว่า การตรวจจับการเกิดไฟจำนวนมากในกัมพูชาโดยภาพถ่ายดาวเทียมนั้นเชื่อมโยงกับพื้นที่ป่าไม้ที่สูญเสียไป(forest cover loss) ไฟที่เกิดมากขึ้นในแต่ละปี พื้นที่ป่าไม้ก็สูญเสียมากตามไปด้วย

แรงกดดันทางประชากรที่เพิ่มขึ้นและการขยายพื้นที่การเกษตรที่เพิ่มมากขึ้น การเกิดไฟ/การเผาไหม้ในที่โล่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้(รวมถึงอินโดนีเซียและปาปัวนิวกินี) นั้นมีส่วนอย่างน้อย ร้อยละ 10 หรือมากกว่าของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากไฟป่าและการเผาในที่โล่งทั่วโลก ซึ่งเป็นสาเหตุของปัญหาสุขภาพและเพิ่มก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศโลก

อ้างอิงและอ่านเพิ่มเติม

• Agroforestry World (2015, March 15) Less swidden agriculture in Southeast Asia: effects on livelihoods and ecosystems. Accessed February 27, 2018.

• Environmental Investigation Agency (2017, May) Repeat Offender: Vietnam’s persistent trade in illegal timber. Accessed February 27, 2018.

• Hurni, K. et al, (2016) Mapping the Expansion of Boom Crops in Mainland Southeast Asia Using Dense Time Stacks of Landsat Data. Remote Sensing, 9 (4), 320.

• Li,P. et al, (2014) A Review of Swidden Agriculture in Southeast Asia. Remote Sensing,, 6 (2), 1654-1683.

• Lasko, K. et al, (2017) Satellites may underestimate rice residue and associated burning emissions in Vietnam. Environmental Research Letters, 12 (18), 085006.

• Luu, H. & Pinto, F. (2014) Dipterocarp oleoresin in Vietnam and Cambodia: harvesting techniques, resource management and livelihood issues: A report from an exchange visit to Cambodia. Accessed February 27, 2018.

• The Diplomat (2017, October 30) The Difficult Discussion on Cambodia’s Forests. Accessed February 27, 2018.

• The Phnom Penh Post (2016, February 9) Blazes seen across Kingdom. Accessed February 27, 2018.

• The Phnom Penh Post (2017, May 1) Logging ban flouted as Vietnamese nationals strip protected forests in Ratanakkiri. Accessed February 27, 2018.

• Radio Free Asia (2016, January 19) Hun Sen Creates Committee to Tackle Illegal Timber Trade in Cambodia Accessed February 27, 2018.

• Reuters (2016, February 25) Cambodian PM tells troops to fire rockets at illegal loggers. Accessed February 27, 2018.

• The Wildlife Conservation Society (2012) A wildlife survey of southern Mondulkiri province, Cambodia. Accessed February 27, 2018.

• University of Maryland VIIRS fire map. Accessed February 27, 2018.

• Van der Werf, G.R. et al, (2010) Global fire emissions and the contribution of deforestation, savanna, forest, agricultural, and peat fires (1997-2009). Atmospheric Chemistry and Physics, 10, 11707-11735.

• Vadrevu, K. et al, (2014) Spatial Variations in Vegetation Fires and Carbon Monoxide Concentrations in South Asia. Remote Sensing Applications in Environmental Research.

• Vadrevu, K. et al, (2017) Land cover, land use changes and air pollution in Asia: a synthesis. Environmental Research Letters, 12, 120201.

• World Wildlife Foundation (2018, January) Eastern Plains Landscape case studies show unrelenting illegal activities, but successful interventions amidst wider national crack down. Accessed February 27, 2018.

NASA Earth Observatory images by Joshua Stevens, using fire data from the VIIRS Active Fire team and Landsat data from the U.S. Geological Survey.

Story by Adam Voiland.

WORLD ORGANIC NEWS

Decarbonise the air, Recarbonise the soil!

Bucket List Publications

Indulge- Travel, Adventure, & New Experiences

Pimthika 'S BLOG

The Right Way To Walk For Coffee Lover

A-FAB

ASEAN for a Fair, Ambitious and Binding Global Climate Deal

TARAGRAPHIES

A view from within in a hyperconnected world

Burma Concern

A Creative Platform for Understanding Burma

AOr NOpawan

The story of Red Yarn

Matt on Not-WordPress

Stuff and things.