โลกเดือด ความเสี่ยงของคนนับล้าน
อุทกภัยยังส่งผลกระทบต่อเนื่องในปากีสถาน
ในช่วงต้นเดือนกันยายน 2565 อุทกภัยในปากีสถานจัดว่าเลวร้ายที่สุดในรอบทศวรรษ ฝนมรสุมเข้าถล่มภูมิภาคนี้เป็นเวลาหลายสัปดาห์ และมีน้ำท่วมพื้นที่ 75,000 ตารางกิโลเมตรของประเทศ หกสัปดาห์ต่อมา เมื่อฝนหยุดตก และทุ่งนาเริ่มน้ำระบายออก แต่พื้นที่เพาะปลูกอันกว้างใหญ่ยังคงมีน้ำท่วมขัง โรคติดเชื้อกำลังแพร่ระบาด และเกิดการขาดแคลนอาหาร ภาพด้านบนแสดงแบบแผนของอุทกภัย ภาพที่ 2 แสดงจังหวัด Sindh เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2565 ใกล้จุดสูงสุดของน้ำท่วมในวันที่ 13 ตุลาคม 2565 (ภาพที่สาม) ปริมาณน้ำได้ระบายออกจากพื้นที่ลงสู่แม่น้ำเป็นจำนวนมาก แต่หลายพื้นที่ยังคงมีน้ำขังเมื่อเปรียบเทียบกับเดือนมิถุนายน 2565 (ภาพแรก) ภาพทั้งสามได้มาจากเครื่องมือ Visible Infrared Imaging Radiometer Suite (VIIRS) บนดาวเทียม NOAA-20 ภาพเหล่านี้เป็นภาพสีเทียมจากการบันทึกของ VIIRS ของอินฟราเรดคลื่นสั้นและแสงที่มองเห็นได้ ซึ่งเป็นการผสมผสานที่ทำให้แยกแยะระหว่างน้ำ (สีน้ำเงิน) กับพื้นดิน (สีเขียว) ได้ง่ายขึ้น ปริมาณน้ำฝนในเดือนกันยายน 2565 มีเพียงเล็กน้อย แต่น้ำท่วมที่เห็นในภาพเหล่านี้เกิดจากการมาถึงของมรสุมที่พัดกระหน่ำทางตอนใต้ของปากีสถานในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม (ฝนมีแนวโน้มที่จะรุนแรงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศตามโครงการ World Weather […]
วิกฤตสภาพภูมิอากาศและการรบกวนความหลากหลายทางชีวภาพจะส่งผลให้เกิดความเสี่ยงจากการหลุดรอดของโรคระบาดหรือไม่?
โรคระบาดใหม่ทุกชนิดที่เกิดจากสัตว์เริ่มจากการที่มนุษย์สัมผัสกับสัตว์ป่า และมีแนวโน้มว่าวิกฤตสภาพภูมิอากาศและการรบกวนความหลากหลายทางชีวภาพอาจมีส่วนในการกำหนดความถี่ เวลา และตำแหน่งแห่งที่ของการปะทะประสานเหล่านี้ ศาสตราจารย์ Hans-Otto Poertner หัวหน้าฝ่ายชีววิทยาศาสตร์ของสถาบัน Alfred Wegener (AWI) และประธานร่วมของการเขียนบทว่าด้วยผลกระทบในรายงานการประเมินฉบับต่อไปของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ(IPCC) บอกกับ Carbon Brief ว่า : “วิกฤตสภาพภูมิอากาศเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสัมพันธ์เหล่านี้อย่างชัดเจน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้เกิดการกระจายตัวของสิ่งมีชีวิตทางชีวภูมิศาสตร์ หากในอนาคต เราเห็นสิ่งมีชีวิตเคลื่อนย้ายเข้ามาในพื้นที่ที่มีมนุษย์ปรากฎอยู่ เราอาจเห็นโอกาสใหม่ ๆ ของโรคระบาดใหญ่ที่จะพัฒนาขึ้น” การวิจัยแสดงให้เห็นว่า วิกฤตสภาพภูมิอากาศกำลังเปลี่ยนแปลงถิ่นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทั้งบนบกและในมหาสมุทร เนื่องจากเมื่ออุณหภูมิเพิ่มขึ้นและระดับน้ำฝนเปลี่ยนไป สิ่งมีชีวิตบางชนิดจึงถูกบังคับให้แสวงหาพื้นที่ใหม่ที่มีสภาพภูมิอากาศที่สามารถทนได้ (สายพันธุ์ที่ไม่สามารถปรับตัวได้อาจเผชิญกับการสูญพันธุ์) บทวิจารณ์ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science ในปี 2017 โดยมองไปที่ 40,000 สายพันธุ์ทั่วโลก พบว่า ประมาณครึ่งหนึ่งมีการเคลื่อนย้ายถิ่นที่อยู่อาศัยไปแล้วอันเป็นผลมาจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง โดยทั่วไปแล้ว สิ่งมีชีวิตต่างต้องการอุณหภูมิที่เย็นกว่าโดยการเคลื่อนตัวเข้าหาขั้วโลก จากการศึกษา สัตว์บกกำลังเคลื่อนที่ไปตามแนวขั้วโลกด้วยอัตราเฉลี่ย 10 ไมล์ต่อทศวรรษในขณะที่สัตว์ทะเลกำลังเคลื่อนที่ด้วยอัตรา 45 ไมล์ต่อทศวรรษ อย่างไรก็ตาม การศึกษาระบุว่า การเคลื่อนย้ายของสัตว์มีความซับซ้อนโดยปัจจัยอื่นๆ เช่น ความพร้อมของอาหารที่เปลี่ยนแปลงไป การกระจายตัวของสัตว์นักล่าที่เปลี่ยนไป และแบบแผนการใช้ที่ดินของมนุษย์ที่เปลี่ยนไป ทำให้ยากที่จะคาดเดาได้ว่าสิ่งมีชีวิตจะย้ายไปที่ใด ศาสตราจารย์ […]
จะสูญสิ้นหรือฟื้นคืน : ความหลากหลายทางชีวภาพหลังวิกฤต Covid-19
ธารา บัวคำศรี เมื่อโลกทั้งโลกสั่นสะเทือนจากโรคระบาดขนาดใหญ่ที่ส่งผลกระทบกับคนนับล้านอย่าง Covid-19 เราทุกคนต่างกังวลกับสุขภาพของตนเอง คนที่เรารัก รวมถึงคนที่เปราะบางที่สุดในสังคม ในเพียงเวลาไม่กี่สัปดาห์ Covid-19 กลายเป็นวาระเร่งด่วนมากที่สุด มากกว่าวิกฤตสภาพภูมิอากาศหรือภัยคุกคามจากการลดลงของความหลากหลายทางชีวภาพ หายนะภัยที่ครอบงำความสนใจของคนทั้งโลกก่อนหน้านี้ เช่น ไฟป่ามหากาฬในออสเตรเลีย หรือของสังคมไทยกรณีไฟป่าอนุรักษ์ เป็นต้น ดูเหมือนจะเป็นเรื่องที่จริงจังน้อยกว่าการระบาดของ Covid-19 ที่เรามีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่าย เช่นเดียวกับโรคระบาดครั้งใหญ่ที่เคยเกิดขึ้น ทั้งโรคเอดส์ อีโบลา โรคซาร์ส เป็นต้น แม้ว่าจะ ไม่มีหลักฐานถึงความเกี่ยวข้องโดยตรงระหว่างการอุบัติของโคโรนาไวรัสกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศและความหลากหลายทางชีวภาพที่เราเผชิญอยู่ แต่ในวาระที่วันสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ (International Day for Biological Diversity: IDB) ซึ่งตรงกับวันที่ 22 พฤษภาคมของทุกปี เวียนมาบรรจบในปี 2563 นี้ คำถามที่สำคัญคือ วิกฤตโรคระบาดบอกถึงสถานภาพของความหลากหลายทางชีวภาพของโลกและของประเทศไทยอย่างไร ความหลากหลายทางชีวภาพ : ลึกซึ้งและกว้างขวาง องค์การสหประชาชาติได้ประกาศ “วันสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ” เพื่อรำลึกถึงวันที่อนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (Convention on Biological Diversity : CDB) เริ่มมีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ.2535 […]