เยอรมนีหมดรักจีนได้อย่างไร

เยอรมนีหมดรักจีนได้อย่างไร เมื่ออุตสาหกรรมจีนกำลังเอาชนะเยอรมนีใน “เกมถนัด” ของเยอรมนีเอง—ก็ถึงคราวตื่นตระหนก เมื่อ ฟรีดริช เมิร์ซ นายกรัฐมนตรีเยอรมนี ออกเดินทางไป ปักกิ่ง ในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ โดยมีซีอีโอและผู้นำภาคธุรกิจราว 30 คน เดินทางไปด้วย ภาพนี้อาจดูคุ้นตา ระหว่างที่ อังเกลา แมร์เคิล ไปเยือนจีนบ่อยครั้ง เธอมัก “อัดแน่น” เครื่องบินด้วยกองทัพนักธุรกิจจำนวนมาก และ โอลาฟ ช็อลซ์ ก็ทำแบบเดียวกันในช่วงเวลาสั้น ๆ ที่เขาบริหารประเทศ แต่การที่นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันใช้เวลานานเกือบ สิบเดือน กว่าจะไปเยือนคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของเยอรมนี—ความล่าช้าที่ ปักกิ่งสังเกตเห็น—เป็นสัญญาณว่าแนวทางของเขาจะต่างจากผู้มาก่อน เพราะไม่เพียงตลาดจีนเริ่ม “แห้งเหือด” สำหรับเยอรมนีเท่านั้น แต่ภาคอุตสาหกรรมเยอรมันจำนวนไม่น้อยยังมองจีนเป็น ภัยคุกคามโดยตรงต่อผลประโยชน์ของตน และพวกเขาย่อมต้องการให้นายกรัฐมนตรีเป็นปากเสียงสะท้อนความกังวลนั้น เมิร์ซจะมุ่งหน้าไปปักกิ่ง (รวมถึง หางโจว ซึ่งเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยี) พร้อมยอมรับว่าจีนได้ก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในมหาอำนาจของโลกแล้ว ทว่า “อารมณ์บรรยากาศ” ที่มืดหม่นลงในประเทศจะเป็นตัวกำหนดกรอบของการเยือนครั้งนี้ รัฐบาลของเขาเชื่อว่า วลาดิเมียร์ ปูติน คงไม่อาจทำสงครามในยูเครนต่อไปได้หากไร้การสนับสนุนจากจีน ขณะเดียวกัน หน่วยข่าวกรองก็เริ่มออกมาแสดงความกังวลถี่ขึ้นต่อ การโจมตีทางไซเบอร์ และ ปฏิบัติการจารกรรม ของจีนในเยอรมนี นายกรัฐมนตรีจะหยิบยกประเด็นเหล่านี้ขึ้นคุยกับ สี จิ้นผิง แต่ก็ไม่ได้คาดหวังว่าจะทำให้จีน “เปลี่ยนใจ” ได้ เขาจะหันไปโฟกัสที่การ “ลดความเสี่ยง” (derisking) ของเยอรมนีจากการพึ่งพาจีนแทน จุดเริ่มต้นคือการที่จีนใช้ประโยชน์จาก “จุดคอขวด” ที่สร้างความเสียหายให้ผู้ผลิตเยอรมัน มาตรการของจีนเมื่อปีที่แล้วที่ ควบคุมการส่งออกแร่หายากและชิป เคยคุกคามว่าจะทำให้สายการผลิตต้องหยุดชะงัก การส่งมอบวัตถุดิบแบบ “ค่อย ๆ หยด” หลังจากนั้น ยิ่งทำให้ผู้นำเข้าเยอรมันกลายเป็นคนวิตกกังวลอย่างหนัก คาดว่าเมิร์ซจะ โต้กลับและกดดัน ในประเด็นนี้ จากนั้นคือความสัมพันธ์ทางการค้าที่ในสายตาเยอรมนี บิดเบี้ยวและเสียสมดุลอย่างรุนแรง ผู้ช่วยคนหนึ่งบอกว่า “ธีม” ของการเดินทางของเมิร์ซจะเป็นเรื่อง “การแข่งขันที่เป็นธรรม” การส่งออกรถยนต์เยอรมันและสินค้าอื่น ๆ ไปจีน ดิ่งลงอย่างหน้าผา ขณะที่การนำเข้าจากบริษัทจีนที่เผชิญแรงกดดันด้านราคาในประเทศกลับ พุ่งสูง จนทำให้ยอดขาดดุลการค้าพุ่งไปถึง 90,000 ล้านยูโร (105,000 […]

เส้นทางล่าอาณานิคมขยะ

ขยะพลาสติกอย่างน้อยที่สุด 141 ตู้คอนเทนเนอร์ถูกส่งออกจากท่าเรือในเมืองฮัมบรูก เยอรมนี ในวันที่ 26 พฤศจิกายน 2563 ขยะพลาสติกเหล่านี้ส่งมาขึ้นท่าเรือ 3 แห่งของตุรกี ในเดือนธันวาคม 2563 แต่เนื่องจากรัฐบาลตุรกีได้ห้ามนำเข้าพลาสติกผสมในเดือนมกราคม 2564 ขยะพลาสติกในตู้คอนเทนเนอร์จึงติดอยู่ในท่าเรือนานนับปี ต่อมาในวันที่ 4 พฤศจิกายน 2564 ตู้คอนเทนเนอร์จำนวน 37 ตู้ที่บรรจุขยะพลาสติกถูกส่งมาที่ท่าเรือเมือง Piraeus ในกรีซ แต่โดนนักกิจกรรมสิ่งแวดล้อมคัดค้าน ในเดือนกรกฏาคม 2564 ตู้คอนเทนเนอร์บรรจุขยะพลาสติกจำนวน 16 ตู้ มาถึงท่าเรือในเมืองไฮฟอง เวียดนาม รัฐบาลเวียดนามวางแผนที่จะแบนการนำเข้าขยะพลาสติกตั้งแต่ปี 2568 เป็นต้นไป

ปริศนาถ่านหิน : สถานะของถ่านหินในยุคเปลี่ยนผ่านระบบพลังงานของเยอรมนี 

สรุปจาก http://eu.boell.org/sites/default/files/german_coal_conundrum.pdf เยอรมนีได้รับความสนใจจากประชาคมโลกในเรื่องนโยบายพลังงานในช่วงหลายปีที่ผ่านมา คำว่า Energiewende ซึ่งหมายถึง การเปลี่ยนผ่านทางพลังงานจากการใช้พลังงานนิวเคลียร์ไปสู่พลังงานหมุนเวียนที่เน้นการใช้พลังงานต่ำ นั้นกลายเป็นคำที่ใช้กันทั่วไปในภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตาม จุดเน้นขณะนี้เปลี่ยนมาเป็นเรื่องบทบาทของถ่านหินในเยอรมนี ในช่วงสองปีที่ผ่านมา สื่อมวลชนทั้งในเยอรมนีและในประเทศต่างๆ กล่าวถึงอนาคตอันเรืองรองที่น่าจะเป็นของพลังงานจากถ่านหินและ “การกลับมาของถ่านหิน” ในเยอรมนี จากการตัดสินใจที่จะลดละเลิกการใช้พลังงานนิวเคลียร์ นักสังเกตการณ์ตั้งข้อสรุปว่า ลิกไนต์ที่มีการผลิตในประเทศจะเข้ามาอุดช่องว่าง จริงๆ แล้ว แถลงการณ์ของนักการเมืองเยอรมนีในช่วงทศวรรษที่ผ่านมายังเสนอให้สร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินขึ้นแทนโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ คำถามคือ เยอรมนีกำลังสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินใหม่เพื่อมาแทนโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ถึงแม้ว่าจะมีเป้าหมายสูงส่งด้านความเป็นมิตรสิ่งแวดล้อมของประเทศหรือไม่อย่างไร? รายงาน German Coal Conundrum ค้นพบว่าสิ่งที่เกิดขึ้นนั้นอยู่บนพื้นฐานของการใช้ถ่านหินเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในช่วงปี 2012/13 (เนื่องมาจากฤดูหนาวอันยะเยือกและการส่งออกไฟฟ้าที่มีมากขึ้น) และวงรอบของโรงไฟฟ้าถ่านหินโรงใหม่ที่ป้อนไฟฟ้าเข้าระบบ การพิจารณาในรายละเอียดเปิดเผยว่า ถ่านหินไม่ได้กลับมาในเยอรมนี โครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินที่เพิ่มเข้ามาเป็นปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นครั้งเดียว โรงไฟฟ้าถ่านหินที่เริ่มเดินเครื่องในปี 2005-2007 โดยเป็นแนวโน้มโดยรวมของยุโรปที่เกิดจากราคาคาร์บอนที่ต่ำและมาตรฐานการปล่อยมลพิษจากโรงไฟฟ้าถ่านหินที่เข้มงวดขึ้น โรงไฟฟ้าถ่านหินแห่งใหม่ในเยอรมนีไม่มีความสัมพันธ์ใดๆ กับการลดละเลิกโรงไฟฟ้านิวเคลียร์หลังจากหายนะภัยนิวเคลียร์ที่ฟูกูชิมะในปี 2011 ในทางตรงกันข้าม พลังงานหมุนเวียนมีบทบาทในการชดเชยไฟฟ้าจากนิวเคลียร์ที่ปิดตัวลง ในช่วงที่มีการลดละเลิกนิวเคลียร์ (จนถึงปลายปี 2022) แนวโน้มนี้คาดว่าจะดำเนินสืบเนื่องไป แม้ว่า ผลลัพธ์เฉพาะจะขึ้นอยู่กับการขยายตัวอย่างแท้จริงของพลังงานหมุนเวียนและความต้องการใช้ไฟฟ้าในเยอรมนีและประเทศเพื่อนบ้าน วิกฤตอยู่ที่ถ่านหิน โรงไฟฟ้าแบบเดิมใช้เป็น residual load ซึ่งหดตัวลงเรื่อยๆ คำว่า residual load เป็นศัพท์ที่จำเป็นในการทำความเข้าใจภาคพลังงานของเยอรมนี ดังคำอธิบายต่อไปนี้ หลังจากความต้องการไฟฟ้าที่มาจากพลังงานหมุนเวียน ไฟฟ้าที่ส่งมาจากโรงไฟฟ้าถ่านหินน้อยลงแม้ว่าจะมีอยู่มากแค่ไหนก็ตาม โรงไฟฟ้าถ่านหินมีชั่วโมงปฏิบัติการน้อยลง การที่มีไฟฟ้าเหลือในกำลังการผลิตติดตั้ง หน่วยงานด้านไฟฟ้าจึงยุติการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินใหม่เมื่อใดก็ตามที่สามารถทำได้ อย่างไรก็ตาม ลิกไนต์มีสถานะที่ปลอดภัยในช่วงที่มีการลดละเลิกนิวเคลียร์ เว้นแต่ว่า จะมีการเปลี่ยนนโยบาย […]

พลังงานหมุนเวียนแซงหน้าลิกไนต์ : การปล่อยคาร์บอนของเยอรมนีลดลงในปี 2557

กลุ่มวิจัยพลังงาน AG Energiebilanzen ระบุ การใช้พลังงานขั้นปฐมภูมิลดลงในระดับต่ำที่สุดนับตั้งแต่การรวมเยอรมนีในปี 1990 (พ.ศ.2533) โดยยืนยันตามรายงานขั้นต้นที่นำเสนอในเดือนตุลาคม 2557 ที่ผ่านมา (กราฟ 1) กราฟ 1 การใช้พลังงานขั้นปฐมภูมิของเยอรมนี 1990-2014 (หน่วย petajoule) ที่มา : AGEB, 2014. การใช้พลังงานขั้นปฐมภูมิลดลงร้อยละ 4.8 เทียบกับ 2556 กลุ่มวิจัย AG Energiebilanzen (AGEB) ระบุตามสถิติเบื้องต้นที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ การปรับตัวเลขนั้นนำเอาปัจจัยเรื่องสภาพอากาศที่เย็นลงในช่วงต้นปีเข้าไปด้วย ผลคือการใช้พลังงานต่ากว่าร้อยละ 1 เมื่อเทียบกับปี 2556 การใช้พลังงานขั้นปฐมภูมิ (Primary energy consumption) นั้นรวมถึงไฟฟ้า ความร้อน การขนส่งคมนาคม และสมดุลของการส่งออกพลังงาน AG Energiebilanzen ระบุว่าการลดลงของการปล่อย CO2 จะอยู่ที่ราวๆ ร้อยละ 5 เปรียบเทียบกับ พ.ศ. 2556 จากการที่การใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลทุกประเภทลดลงและมีการเพิ่มขึ้นเล็กน้อยของพลังงานหมุนเวียน (กราฟ 2) ครึ่งหนึ่งของการลดการปล่อย CO2 มาจากภาคการผลิตไฟฟ้า AGEB […]