ชีวิตในเมืองที่ปอดของคนหายใจได้
เฉกเช่นผู้คนจำนวนมหาศาลในพื้นที่ยากจน ห่างไกล ทุรกันดาร ผมเดินทางออกจากแผ่นดินเกิดมาสู่เมืองหลวงด้วยความหวังและปรารถนาชีวิตที่ดี (good life) เป็นช่วงเวลาเดียวกับที่หนังสือ The Five Faces of Thailand พรรณาถึงสังคมไทยและกรุงเทพฯ ในช่วงยุคหลังสงคราม หนึ่งในข้อมูลที่เตะตาผมคือ ในช่วงปีที่ผมเกิด (2510) ย้อนหลังไป 67 ปี (2443)ก่อนหน้านั้น กรุงเทพกำลังเข้าสู่ขั้นตอนความเป็นเมืองแบบก้าวกระโดด พื้นที่เมืองขยายเพิ่มขึ้นเป็นร้อยเท่า ต่อมาอีก 50 กว่าปีจนถึงปัจจุบัน กรุงเทพฯ ขยายตัวแบบระเบิด ออกไปทุกทิศทางทุกทาง ทั้งแนวตั้งและแนวนอน ต่อเนื่องกับเขตปริมณฑล มิใช่เพียงในขอบเขต 1, 500 ตารางกิโลเมตรในทางกายภาพ แสงของเมืองที่มองมาจากสถานีอวกาศนานาชาติคล้ายกับกระจุกดาวเนบูลาบนแผ่นดิน หากแต่เจิดจ้า โชติช่วงชัชวาลย์ยิ่งกว่า จากศูนย์กลางเมืองไปทางเหนือ ตะวันตก และตามแนวชายฝั่งอีสเทอร์นซีบอร์ดที่ขณะนี้กลายเป็นเขตระเบียงเศรษฐกิจ ในขณะที่กระบวนการกลายเป็นเมืองดำเนินไปในช่วง 5 ทศวรรษที่ผ่านมา มลพิษทางอากาศก็ได้เป็นคุณลักษณะของเมืองไปเรียบร้อยแล้ว หลักๆ มาจากไอเสียของยานยนต์ในเขตศูนย์กลางธุรกิจการค้า ในช่วงเวลาเดียวกันนี้เองที่สังคมไทยค่อยๆ เปลี่ยนผ่านไปสู่ความเป็นอุตสาหกรรมใหม่ เสือตัวที่สี่ที่ห้าของเอเชีย ตามมาด้วยการยกสถานะการเป็นประเทศที่มีรายได้ปานกลาง วิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้ง และล่าสุดก็คือวิกฤตโรคระบาด ในบริบทต่างๆ เหล่านี้ […]
เรารู้ได้อย่างไรว่าโลกเดือดทะลุขีดจำกัดอุณหภูมิ 1.5°C
เรียบเรียงจาก https://www.economist.com/the-economist-explains/2024/02/09/how-to-know-when-the-world-has-passed-15degc-of-global-warming เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2567 Copernicus Climate Change Service ของสหภาพยุโรป ประกาศว่าในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมาจนถึง 31 มกราคม 2567 อุณหภูมิของโลกโดยเฉลี่ยสูงกว่าระดับก่อนยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม 1.52°C ความตกลงปารีสซึ่งในปี 2558 ให้คํามั่นว่าประเทศต่างๆ จะรักษาระดับอุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกไม่เพิ่มมากกว่า 2°C เทียบกับระดับก่อนยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม” และพยายามจํากัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกไว้ที่ 1.5°C ดังนั้น เราสามารถพูดได้หรือไม่ว่าโลกได้ผ่านหมุดหมายสําคัญประการหนึ่งของความตกลงปารีสไปแล้ว ถ้ายังไม่ใช่ มีอะไรที่พอจะอ้างได้อีกบ้าง? ขีดจำกัดอุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกในความตกลงปารีส โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป้าหมายที่ต่ํากว่านั้นกลายเป็นสัญลักษณ์ ทว่าความตกลงไม่ได้กําหนดชัดเจนถึงขีดจำกัด(ของอุณภูมิเฉลี่ยผิวโลก) หรือระบุเวลาที่จะทะลุขีดจำกัดดังกล่าว โดยเป็นเรื่องรองลงไปในขณะที่โลกยังดูดีจากหมุดหมายแรก —ในปี 2558 อุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกอยู่ที่เพียง 1°C ระดับก่อนอุตสาหกรรม แต่นั่นไม่ใช่กรณีอีกต่อไป และอาจแปลกใจที่ขีดจำกัด 1.5°C และ 2°C นั้นค่อนข้างยากที่จะระบุ ปัญหาแรกคือสิ่งที่ประกอบกันเป็น “ระดับอุณหภูมิก่อนยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม” ในทางเทคนิคแล้ว สิ่งนี้อาจหมายถึงช่วงเวลาใด ๆ ก่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรม คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (ipcc) […]
มลพิษทางอากาศ วิกฤตสภาพภูมิอากาศและสุขภาพ
แปลเรียบเรียงจาก https://www.stateofglobalair.org/news-events/critical-moment-air-pollution-climate-and-health?fbclid=IwAR3fCvnWD8QXCuNEOVilwFWlVvq-uIjbMOLmz81n72fUn4OZ7yHzxBSZjq4 COP28 ที่ดูไบ จัดให้วันหนึ่งในช่วงสัปดาห์แรกเป็น “วันแห่งสุขภาพ(Day of Health)” แม้ว่าผลกระทบด้านสุขภาพของวิกฤตสภาพภูมิอากาศจะแตกต่างกันไป แต่ผลกระทบจากการสัมผัสกับมลพิษทางอากาศก็เป็นที่รู้จักกันดี ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไฟป่าครั้งใหญ่ คลื่นความร้อนที่รุนแรง และพายุฝุ่นที่เกิดถี่ขึ้นได้พิสูจน์แล้วว่าสร้างความเสียหายต่อคุณภาพอากาศในภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก เหตุการณ์ดังกล่าวได้เพิ่มการสัมผัสมลพิษทางอากาศให้กับผู้คนหลายล้านคน ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงที่สําคัญต่อสาธารณะสุขและความเป็นอยู่ที่ดี เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วนี้ชี้ให้เห็นว่าคุณภาพอากาศ สภาพภูมิอากาศ และสุขภาพเชื่อมโยงกันมากน้อยเพียงใด แหล่งกำเนิดมลพิษทางอากาศก็ยังเป็นแหล่งกำเนิดของก๊าซเรือนกระจกร่วม (รูปที่ 1) และมีหลักฐานเบื้องต้นแสดงให้เห็นว่าผลกระทบร่วมกันของความร้อนและคุณภาพอากาศที่ไม่ดีร่วมกันอาจเลวร้ายยิ่งกว่าผลกระทบจากเพียงแหล่งเดียว การสัมผัสกับมลพิษทางอากาศเป็นปัจจัยเสี่ยงสําคัญต่อสุขภาพของเด็กและโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในผู้ใหญ่ เกือบ 80% ของภาระโรคมลพิษทางอากาศทั้งหมดเชื่อมโยงกับ NCDs เช่น โรคหัวใจขาดเลือด โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง และโรคเบาหวาน การสัมผัสกับมลพิษทางอากาศไม่เพียงแต่ทําให้เสียชีวิตก่อนวัยอันควรเท่านั้น แต่ยังสามารถนําไปสู่คุณภาพชีวิตที่ไม่ดี ค่ารักษาพยาบาลที่สูง และการสูญเสียผลิตภาพ ขยายเป็นผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมในภาพรวม ไฟป่าและมลพิษทางอากาศ : ในปี 2566 ส่วนใหญ่ของแคนาดาและสหรัฐอเมริกาประสบกับคุณภาพอากาศที่แย่มาก ในบางกรณี เป็นครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษ ไฟป่าและการสัมผัสสารมลพิษที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งฝุ่นละอองจิ๋ว (PM2.5) มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นทั้งความรุนแรงและความถี่ในภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก สิ่งนี้มีความหมายที่สําคัญสําหรับทั้งการวางแผนการจัดการคุณภาพอากาศและสาธารณสุข ในสหรัฐอเมริกา การศึกษาหลายชิ้นรายงานว่าการเข้ารับการตรวจที่แผนกฉุกเฉินเพิ่มขึ้น […]