COP30 ปิดฉากลงอย่างแผ่วเบา
เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน สมเด็จพระสันตะปาปาเลโอได้ปรากฏผ่านสัญญาณถ่ายทอดเข้ามาในการประชุมสุดยอดสภาพภูมิอากาศแห่งสหประชาชาติปีนี้ เพื่อเรียกร้องว่า “น้ำท่วม ภัยแล้ง พายุ และความร้อนที่ไม่หยุดยั้ง” เป็นสัญญาณว่า “สรรพสิ่งที่ถูกสร้างกำลังร้องไห้” ขอให้มนุษยชาติทำมากกว่านี้เพื่อรับมือวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ฝนกระหน่ำและน้ำท่วมได้รบกวนวันเปิดประชุมไปแล้ว ซึ่งจัดขึ้นที่เมืองเบเลงของบราซิล เมืองที่ตั้งอยู่ริมขอบป่าแอมะซอน ไม่กี่วันต่อมา สาส์นจากสันตะปาปาก็ดูจะยิ่งเป็นคำเตือนที่แม่นยำ เมื่อเกิดไฟไหม้ลุกลามผ่านสถานที่จัดประชุมจนต้องอพยพผู้แทนออกมา ไมเคิล แมนน์ นักวิทยาศาสตร์ภูมิอากาศชาวอเมริกันผู้มีชื่อเสียง เรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็น “อุปมาเชิงสัญลักษณ์ที่เหมาะจนน่าหวั่นใจ” สำหรับการเจรจาครั้งนี้ ซึ่งหลายคนมองว่าอาจไม่ตอบโจทย์อีกต่อไปแล้ว การเจรจา COP30 เริ่มต้นด้วยฉากนำที่กระท่อนกระแท่น สองสัปดาห์ก่อนหน้า รายงาน “ช่องว่างการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emissions Gap)” ของสหประชาชาติได้ยืนยันในที่สุด—ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ชัดเจนมานานแล้ว—ว่า การเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของการปล่อยคาร์บอนในช่วงหลายปีหลังความตกลงปารีส จะทำให้อุณหภูมิโลกสูงเกิน 1.5°C เหนือระดับก่อนยุคอุตสาหกรรม และจะเกิดขึ้นในไม่ช้า: น่าจะภายในห้าปีข้างหน้า นั่นหมายความว่าโลกได้ล้มเหลวต่อเป้าหมายอุณหภูมิที่ทะเยอทะยานกว่าจากสองเป้าหมายของความตกลงปารีส และทำให้เป้าหมายถูกขยับจาก “หยุดภาวะโลกร้อน” ไปสู่การต้องคิดหาหนทาง “ทำให้โลกเย็นลงอย่างจริงจัง” ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง เพราะประเทศต่าง ๆ ต้องหาวิธีจำกัดทั้งขนาดและระยะเวลาของการร้อนเกินเป้า (overshoot) ที่กำลังจะเกิดขึ้นนี้ให้ได้. “การทำให้โลกเย็นลง (global cooling)” จะหมายถึงการเข้าแทรกแซงระบบภูมิอากาศโดยตรงมากขึ้น […]
🌍 รายงานอัปเดตเป้าหมายการมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนด (NDC 3.0) ของ UNFCCC : ตัวเลขบอกอะไร และประเทศไทยอยู่ตรงไหน
1️⃣ จุดตรวจสอบสำคัญของ global stocktake เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2568 สำนักเลขาธิการ UNFCCC เผยแพร่เอกสาร “Message to Parties and Observers” ซึ่งเป็นการอัปเดตรายงานสังเคราะห์ NDC Synthesis Report ตามมาตรา 4 ของความตกลงปารีส รายงานนี้รวบรวม NDC ฉบับใหม่จาก 113 ประเทศที่ส่งเข้ามาระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ.2567 ถึงกันยายน พ.ศ.2568 ครอบคลุม ร้อยละ 69 ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก (ฐานปี พ.ศ.2562) เอกสารนี้ไม่ใช่เพียงการสรุปเชิงสถิติ แต่เป็นเอกสารเชิงการเมือง เป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างการสรุป Global Stocktake 2023 ที่ COP28 ดูไบ) กับเส้นทางสู่ COP30 ที่เมืองเบเลง บราซิล ซึ่งเป็นเวทีสำคัญให้ประเทศต่างๆ นำเสนอ NDC รอบใหม่ที่ขยายเป้าหมายถึงปี พ.ศ.2578 […]
ทุกสิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับ COP
การประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติ COP30 ซึ่งจะจัดขึ้นที่เมืองเบเลง (Belém) ประเทศบราซิล — ใจกลางป่าอเมซอน — จะมุ่งเน้นไปที่การ เปลี่ยนคำพูดให้เป็นการลงมือทำจริง โดยมีเป้าหมายเร่งด่วนด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (climate adaptation) การยื่น NDCs ฉบับใหม่ และแผนการ ระดมทุนด้านสภาพภูมิอากาศมูลค่า 1.3 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ COP คืออะไร? COP ย่อมาจาก Conference of the Parties หรือ “การประชุมของภาคี” — หมายถึงคณะกรรมการที่จัดตั้งขึ้นหลังจากมีการลงนามในสนธิสัญญาระหว่างประเทศ เพื่อทำหน้าที่ตัดสินใจเกี่ยวกับการดำเนินการตามสนธิสัญญานั้น มี COP หลายประเภทสำหรับสนธิสัญญาระหว่างประเทศต่าง ๆ เช่น COP เกี่ยวกับอาวุธเคมี หรือ COP ว่าด้วยการต่อสู้กับการแปรสภาพเป็นทะเลทราย แต่โดยทั่วไป เมื่อพูดถึง “COP” มักหมายถึง การประชุมของภาคีในกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) มีประเทศทั้งหมด 154 ประเทศ ที่ลงนามในอนุสัญญานี้เมื่อเดือนมิถุนายน ปี 1992 […]
คู่มือสำหรับผู้กำหนดนโยบายใช้ในการตัดสินใจว่าด้วย ”แร่เพื่อการเปลี่ยนผ่าน“ ที่ COP30
เมื่อโลกเร่งลดการปล่อยคาร์บอน ความต้องการ “แร่ทรานซิชัน” (transition minerals) — เช่น ลิเทียม โคบอลต์ นิกเกิล และแร่หายาก — ก็กำลังพุ่งสูงขึ้น แร่เหล่านี้เป็นวัสดุสำคัญสำหรับเทคโนโลยีอย่างแบตเตอรี่ กังหันลม และแผงโซลาร์เซลล์ แต่การสกัดแร่เหล่านี้กลับมีต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมสูงมาก โครงการเหมืองจำนวนมากกำลังขยายเข้าสู่ระบบนิเวศที่สำคัญที่สุดของโลก เช่น ป่าไม้ พีตแลนด์ พื้นที่ชุ่มน้ำ และดินเยือกแข็ง (permafrost) ซึ่งเสี่ยงต่อการสูญเสียแหล่งกักเก็บคาร์บอนอันประเมินค่ามิได้ และยังส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อชุมชนแนวหน้า โดยเฉพาะชนพื้นเมือง ผลกระทบเหล่านี้มักก่อให้เกิดความไม่สงบทางสังคม การฟ้องร้องทางกฎหมาย หรือการต่อต้านจากสิ่งแวดล้อมซึ่งอาจบั่นทอนความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานที่จำเป็นต่อการเปลี่ยนผ่านพลังงานอย่างรวดเร็วและเป็นธรรม ขณะเดียวกัน การปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่แฝงอยู่ในกระบวนการทำเหมืองและห่วงโซ่อุปทานของแร่ก็มักถูกมองข้ามในการคำนวณบัญชีคาร์บอน ทำให้เป้าหมาย “การปล่อยสุทธิเป็นศูนย์” ที่ตั้งไว้ถูกบั่นทอนลง เครื่องมือนี้ (toolkit) เสนอวาระเชิงนโยบายที่มองไปข้างหน้าเพื่อให้การจัดหาวัตถุดิบแร่สอดคล้องกับเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ ความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมและสิทธิชนพื้นเมืองโดยอาศัยองค์ความรู้จากวิทยาศาสตร์ กฎหมาย และกรณีศึกษาในโลกจริง เพื่อเสนอแนวทางปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมให้รัฐบาล สถาบันการเงิน และภาคธุรกิจนำไปใช้เพื่อหลีกเลี่ยงการสร้างแหล่งปล่อยคาร์บอนและความขัดแย้งรูปแบบใหม่ ตั้งแต่การกำหนด “พื้นที่ห้ามทำเหมือง” ที่มีผลผูกพันทางกฎหมาย ไปจนถึงการบังคับใช้การประเมินผลกระทบที่บูรณาการประเด็นภูมิอากาศ การบังคับเปิดเผยข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างโปร่งใส การส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน ฯลฯ บทต่อไปนี้จะนำเสนอแผนที่นำทาง (roadmap) เพื่อให้แน่ใจว่าการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดจะไม่ทำซ้ำความเสียหายของระบบการสกัดทรัพยากรในอดีต — […]
