เรื่องของ “ไคเมทเกท”

ธารา บัวคำศรี

ก่อนที่การประชุมเจรจาด้านสภาพภูมิอากาศครั้งที่ 26 จะเกิดขึ้นที่กลาสโกว์ ขอแชร์เรื่องต่อไปนี้เป็นเกร็ดสาระ

ในเดือนธันวาคม 2553 มีเรื่องหนึ่งที่ท้าทายวิทยาศาสตร์ของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC)

เป็นเรื่องอะไร หนักหนาสาหัสแค่ไหน? หรือเป็นแค่เรื่องเล็กท่ามกลางข่าวสารอันมหาศาลว่าด้วยวิกฤตสภาพภูมิอากาศ

เรามาย้อนดูกันครับ

เรื่องนี้มีคำลงท้ายว่า “เกท(Gate)” และพุ่งเป้าไปที่คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ(IPCC)

แต่ก่อนจะไปถึงตรงนั้น ขอขยายความจริงเบื้องหลัง “เกท(Gate)” และอธิบายว่า ทำไมเรื่องราวเหล่านั้นจึงถูกเรียกว่า “เกท(Gate)”

หลายคนอาจเคยได้ยินคดีวอเตอร์เกทซึ่งเป็นคดีที่อื้อฉาวในช่วงต้นคริสตทศวรรษ 1970 และทำให้ประธานาธิบดีนิกสันแห่งสหรัฐอเมริกาต้องลงจากตำแหน่ง ชื่อ “เกท(Gate)” ก็มาจากการเข้าไปในโรงแรมวอเตอร์เกทในวอชิงตัน ดีซี หลังจากการลาออกของประธานาธิบดีนิกสัน นายวิลเลียม ซาไฟร์ คอลัมนิสต์หัวอนุรักษ์นิยม และคนร่างสุนทรพจน์ของอดีตประธานาธิบดีนิกสันได้เริ่มเอาคำว่า “เกท(Gate)” พ่วงเข้าไปกับทุกเรื่อง

กลยุทธ์นี้ใช้ได้ผล และต่อมา คุณสามารถที่จะมโนเรื่องอะไรก็ได้ให้ดูเหมือนเป็นเรื่องอื้อฉาวโดยต่อท้ายคำว่า “เกท(Gate)” เข้าไป มีบทวิเคราะห์ว่า ส่วนหนึ่ง นายซาไฟร์ต้องการทำให้อาชญากรรมของเจ้านายเก่าของเขาเป็นเรื่องที่ดูจริงจังน้อยลง และส่วนหนึ่งเพื่อทำให้เรื่องหยุมหยิมที่เขาเขียนดูเป็นเรื่องใหญ่โตจริงจัง ประมาณว่า ทำเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่

วิธีการง่ายมากคือ (1) นำเรื่องงุ้งงิ้งมาต่อท้ายด้วยคำว่า “เกท(Gate)” (2) ใส่ความเวอร์วังเข้าไปเล็กน้อย และ (3) ขยายความให้เกินจริง กลายเป็นเรื่องอื้อฉาวสำเร็จรูป ใช้ได้บ่อยเท่าที่คุณต้องการ

และต่อไปนี้คือเรื่องที่เกิดขึ้น

แฮกเกอร์เกท(Hackergate)

แฮกกอร์เกทเริ่มจากการนำเสนอผ่านอินเทอร์เนตด้วยอีเมล์ราวหนึ่งพันและเอกสารอีกราวสามพันฉบับจากหน่วยวิจัยด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของมหาวิทยาลัยอีสแองเกลียร์ ซึ่งเป็นแหล่งสุมหัวของนักวิทยาศาสตร์ชั้นนำที่ศึกษาเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยอีเมล์กว่าพันฉบับที่เลือกมา ประโยคที่ถูกหยิบยกเพื่อพยายามทำให้กรณีนี้มีเรื่องที่ลับลมคมในเกิดขึ้น

หิมาลายันเกท(Himalayagate)

จาก “แฮกเกอร์เกท” ก็ตามมาด้วย “หิมาลายันเกท” ในรายงานการประเมินครั้งที่ 4 ของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ(IPCC) ที่ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2550 IPCC รายงานว่าธารน้ำแข็งบนเทือกเขาหิมาลัยอาจหายไปอย่างเร็วที่สุดในปี พ.ศ. 2578 และกลายเป็นว่า คำอ้างดังกล่าวนั้นไม่ถูกต้องและไม่อยู่บนพื้นฐานของข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ต่อมา IPCC ได้ถอนคำอ้าง เนื่องจากมันเป็นข้อผิดพลาด ไม่ใช่การหลอกลวง

นี่ไม่ได้หมายถึงว่าธารน้ำแข็งไม่ได้หดตัวลง แต่เป็นเพียงเพราะว่าอัตราการหดตัวนั้นไม่ได้สูงตามที่ IPCC ที่ได้ระบุไว้ จากกราฟด้านล่างของหน่วยบริการการติดตามตรวจสอบธารน้ำแข็งแห่งโลก แท่งสีแดงเป็นปีที่ธารน้ำแข็งทั่วโลกหดตัวลงโดยเฉลี่ย แท่งกราฟสีฟ้าเป็นปีที่ธารน้ำแข็งขยายเพิ่มขึ้น น่าจะเป็นคำตอบง่าย ๆ ว่าธารน้ำแข็งทั่วโลกกำลังเจอปัญหาหรือไม่? เป็นคำถามง่าย ๆ แล้วจะมีแท่งกราฟสีแดงหรือสีฟ้ามากกว่านี้หรือไม่?

แอมาซอนเกท(Amazongate)

จากหิมาลายันเกท เรามี “แอมาซอนเกท” ข้อกล่าวหาของเรื่องนี้คือเชิงอรรถที่อ้างว่าร้อยละ 40 ของผืนป่าแอมาซอนจะล่มสลายลง นั้นเป็นเรื่องผิดพลาด แต่ว่าข้ออ้างนั้นไม่ได้ผิดพลาด เพียงแต่เชิงอรรถนั้นที่ผิด รายงานที่มีเชิงอรรถนั้นไม่ได้รองรับข้ออ้างนั้นโดยตรง แต่รายงานวิทยาศาสตร์อีกชิ้นหนึ่งที่เป็นตัวรองรับ(1) หลังจากนั้น ยังมีรายงานอีกสองฉบับ (2, 3) ที่ยืนยันเรื่องการที่ผืนป่าแอมาซอนอาจจะล่มสลาย ถือเป็นการทำเชิงอรรถที่ใช้ไม่ได้ แต่ไม่ใช่วิทยาศาสตร์ที่เลว และทั้งหมดก็มีแค่นี้

เรื่องยุคน้ำแข็งเล็ก(The Mini Ice Age Story)

ถ้าคุณอาศัยในแถบยุโรปเหนือ หรือทางตะวันออกเฉียงเหนือของอเมริกา คุณได้เจอกับอากาศหนาวยะเยือกที่มาล่วงหน้าในปี 2553 จากนั้น มีนักข่าวจำนวนมากได้ใช้โอกาสนี้ในการทำให้เป็นส่วนหนึ่งของ “เกท(Gate)” อากาศอันหนาวเย็นถูกนำมาอ้างว่ายุคน้ำแข็งน้อยกำลังจะมาถึง ถ้าเรื่องนี้ดูจะแปลกไปเล็กน้อย ใช่ คุณถูกแล้วล่ะ

เรื่องยุคน้ำแข็งเล็กดังกล่าวนี้ไม่ปรากฎในออสเตรเลีย เพราะว่าคนที่นั่นเจอกับอุณหภูมิฤดูร้อนที่สูงเป็นประวัติการณ์ ด้านชายฝั่งตะวันตกของแคนาดาก็ไม่มีเรื่องยุคน้ำแข็งน้อย เพราะว่าทุกอย่างเริ่มอุ่นขึ้นโดยพวกเขาต้องทำการย้ายหิมะทำให้กีฬาโอลิมปิคฤดูหนาวเป็นไปตามแผน ส่วนเขตอาร์กติกในละติจูดสูงนั้นก็อุ่นมากขึ้นกว่าปกติ จริงๆ แล้ว การที่เขตอาร์กติกอุ่นขึ้นคือสาเหตุที่ทำให้เกิดมวลอากาศเย็นในยุโรป

หนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่ให้นักข่าวเข้าถึงอินเทอร์เนต แต่ทำไมจึงมีนักข่าวไม่มากที่ใช้อินเทอร์เนตในการรวบรวมเรื่อง “ยุคน้ำแข็งน้อย” ของพวกเขาซึ่งเป็นอะไรที่เราไม่เคยรู้

อะไรอยู่เบื้องหลัง

จากการอ่านข่าวกระแสหลัก คุณอาจคิดว่ามีการถกเถียงทางความคิดเห็นเกิดขึ้นในชุมชนวิทยาศาสตร์ แต่ไม่มีอะไรมากไปกว่าความจริง ความเห็นร่วมในทางวิทยาศาสตร์ที่นำเสนอในรายงานของ IPCC นั้นแข็งแกร่งและเชื่อถือได้ นักวิทยาศาสตร์ผู้สงสัยเรื่องภาวะโลกร้อนที่เกิดขึ้นจากมนุษย์ (Anthropogenic global warming-AGW) นั้นเหลืออยู่น้อยมากแล้ว

ยกตัวอย่างเช่น บล๊อกของโรเจอร์ ฮาราบิน นักวิเคราะห์สิ่งแวดล้อมของ BBC e-mailed a climate-denier blog ในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2553 ขอให้ช่วยหานักวิทยาศาสตร์เหล่านั้นสักคน เขาเขียนว่า “ผมพยายามคุยกับนักวิทยาศาสตร์ของสหราชอาณาจักรที่มีตำแหน่งทางวิชาการในปัจจุบันซึ่งมีข้อสงสัยเรื่อง ภาวะโลกร้อนที่เกิดขึ้นจากมนุษย์ (Anthropogenic global warming-AGW) ผมหาไม่ได้เลยสักคน”

ข้ออ้างที่ไม่เที่ยงตรงอีกอันหนึ่งที่เกิดขึ้นคือ ข้อสรุปของ IPCC ที่ว่าความเสื่อมโทรมของแนวปะการังที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้นมาจากรายงานของกรีนพีซแต่เพียงอย่างเดียว

ข้อเท็จจริงคือ ข้อสรุปของ IPCC ในเรื่องนี้ได้ผ่านการทบทวนตรวจสอบอย่างหนักแน่น

เหล่านี้เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในช่วง 20 กว่าปีที่ผ่านมา การโจมตี IPCC มาจากพวก IO รับจ้างของอุตสาหกรรมฟอสซิล

เรื่องเหล่านี้มีความหมายอย่างไรต่อ IPCC

การประเมินทางวิทยาศาสตร์ของ IPCC นั้นเป็นกระบวนการที่ละเอียด หนักแน่นและเชื่อถือได้ อาจถือได้ว่าเป็นภารกิจทางวิทยาศาสตร์ครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดที่เคยมีการจัดตั้งกันมา โดยมีนักวิทยาศาสตร์นับพันจากสถาบันวิจัยต่างๆ ทั่วโลก และข้อมูลอันมหาศาล

ด้วยการที่เป็นภารกิจของมนุษย์ ดังนั้น มันจึงไม่สมบูรณ์แบบ รายงานการประเมินที่ถูกตั้งคำถามนั้นมีความหนากว่า 3,000 หน้า และผู้สงสัยและนักข่าวใช้ความพยายามกว่า 2 ปี เพื่อหาข้อผิดพลาด ซึ่งเป็นเพียงเชิงอรรถที่เลวๆ อันหนึ่ง เรื่องของเทือกเขาหิมาลัยที่มีการระบุโดยนักวิทยาศาสตร์ ก็เป็นแนวทางอย่างที่มันควรจะเป็น

จนถึงปัจจุบัน ไม่มีคู่มือวิทยาศาสตร์ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลกที่น่าเชื่อถือมากไปกว่ารายงานของ IPCC อีกแล้ว

วิทยาศาสตร์ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมีความชัดเจน วิกฤตสภาพภูมิอากาศเป็นเรื่องจริง เกิดขึ้นแล้ว ทางออกนั้นยังคงอยู่ในเอื้อมมือของเรา นั่นคือการปฏิวัติพลังงานหมุนเวียนที่สะอาด ฉลาดใช้พลังงาน และการปกป้องป่าไม้

อ้างอิง :
[1] Cox, P. M., Betts, R. A., Jones, C. D., Spall, S. A. & Totterdell, I. J. 2000 Acceleration of global warming due to carbon-cycle feedbacks in a coupled climate model. Nature 408, 184–187
[2] Towards quantifying uncertainty in predictions of Amazon ‘dieback’ Chris Huntingford et al Phil. Trans. R. Soc. B 2008 363, 1857-1864
[3] Drought Sensitivity of the Amazon Rainforest Oliver L. Phillips et al Science 323, 1344 (2009);