ถ้าถามผมว่า ประชาธิปไตยทางพลังงานคืออะไร มันก็ประมาณนี้ครับ…

ออสเตรเลียทำสถิติและบรรลุหมุดหมายด้านพลังงานครั้งสำคัญแบบเงียบๆ ในช่วงปลายปีที่แล้ว พร้อมสร้างสถิติใหม่หลายรายการ

เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่พลังงานหมุนเวียนจ่ายไฟได้มากกว่าครึ่งหนึ่งของความต้องการใช้ไฟฟ้าทั่วทั้ง National Electricity Market (NEM) ต่อเนื่อง ตลอดทั้งไตรมาสแซงหน้าเชื้อเพลิงฟอสซิลในไตรมาส 4 ปี 2025

National Electricity Market(NEM)คือตลาดซื้อขายไฟฟ้าขายส่ง (Wholesale Electricity Market)ของออสเตรเลียที่มีการเชื่อมโยงระบบโครงข่ายไฟฟ้าที่ยาวที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ครอบคลุมรัฐทางฝั่งตะวันออกและใต้ (ควีนส์แลนด์ นิวเซาท์เวลส์ วิกตอเรีย เซาท์ออสเตรเลียและแทสมาเนีย) โดย Australian Energy Market Operator ทำหน้าที่บริหารจัดการสมดุลพลังงานและซื้อขายผ่านระบบ Spot Market ทุก 5 นาที

จุดเด่นสำคัญของ NEM เป็นตลาดประเภท Energy-only market ซึ่งจ่ายเงินให้ผู้ผลิตตามไฟฟ้าที่ผลิตได้จริง ไม่ได้จ่ายค่าความพร้อม (Capacity Market) ผู้ผลิตไฟฟ้า (Generators) ขายไฟฟ้าให้กับผู้ค้าปลีก (Retailers) หรือลูกค้าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ผ่านระบบที่ผู้จัดการตลาดจะจัดส่งไฟฟ้าจากราคาที่ถูกที่สุดไปหาแพงที่สุด AEMO (Australian Energy Market Operator) ดูแลการส่งไฟฟ้าและสมดุลพลังงานแบบ Real-time เชื่อมโยง 5 รัฐและดินแดนทางชายฝั่งตะวันออก โดยมีเส้นทางสายส่งยาวกว่า 40,000 กิโลเมตร และผลิตไฟฟ้าคิดเป็นประมาณ 80-85% ของการบริโภคทั้งหมดในออสเตรเลีย

✅ ราคาค่าไฟฟ้าขายส่ง ลดลงเกือบ 50% เมื่อเทียบกับปีก่อน (YoY)
✅ ราคาเฉลี่ย ลดลงมาอยู่ที่ 50 ดอลลาร์/เมกะวัตต์ชั่วโมง (MWh) ใน ไตรมาสที่สิ้นสุดเดือนธันวาคม — ต่ำกว่าปีก่อน 44% และต่ำกว่าไตรมาสที่สิ้นสุดเดือนกันยายน 43%
✅ การพึ่งพาถ่านหินและก๊าซที่มีต้นทุนสูงกว่าลดลงทำให้เกิดแรงกดดันให้ราคาไฟฟ้าลดลงอย่างต่อเนื่อง

การพุ่งขึ้นของพลังงานหมุนเวียนทำให้ NEM ก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ของความมั่นคงด้านพลังงาน

ในช่วงคลื่นความร้อนฤดูร้อน พลังงานหมุนเวียนพิสูจน์ความแข็งแกร่งของตัวเอง แสงอาทิตย์บนหลังคาที่ทำสถิติใหม่ รวมถึงลม และเอาต์พุตจากแบตเตอรี่ภายในบ้าน ช่วยลดการพึ่งพาโครงข่ายไฟฟ้าส่วนกลางในช่วงพีคดีมานด์—ทำให้ระบบยังคงยืดหยุ่นและรับมือได้ ขณะที่เครื่องปรับอากาศและระบบทำความเย็นทำงานโดยไม่สะดุดและแรงส่งยังเดินหน้าต่อ:

✅ การผลิตไฟฟ้าจากลม เพิ่มขึ้น 29%
✅ โซลาร์ขนาดใหญ่ เพิ่มขึ้น 15%
✅ การจ่ายไฟจากแบตเตอรี่ เกือบเพิ่มขึ้น 3 เท่า เป็นค่าเฉลี่ย 268 เมกะวัตต์ (MW) โดยได้รับแรงหนุนจากกำลังการผลิตแบตเตอรี่ใหม่ 3,796 MW ที่เพิ่มเข้ามาตั้งแต่ปลายปี 2024
⬇️ การผลิตไฟฟ้าจากถ่านหิน ลดลงสู่ ระดับต่ำสุดตลอดกาลในรายไตรมาส (4.6% YoY)
⬇️ การผลิตไฟฟ้าจากก๊าซ ลดลง 27% ต่ำสุดนับตั้งแต่ ไตรมาส 4 ปี 2000