ธารา บัวคำศรี เรียบเรียงจาก Seeing Forests for the Trees and the Carbon: Mapping the World’s Forests in Three Dimensions (By Michael Carlowicz, Design by Robert Simmon -January 9, 2012)

Sassan Saatchi นักวิทยาศาสตร์ด้านรีโมตเซนซิ่งประจำ ณ ห้องปฏิบัติการ Jet Propulsion Laboratory ของนาซา เป็นคนหนึ่งของทีมที่ทำงานเรื่องแผนที่ป่าไม้ เขาใช้ข้อมูลดาวเทียมเพื่อดูภาพรวมของพื้นที่ป่าไม้และปริมาณคาร์บอน งานของเขาเน้นไปที่พื้นที่ป่าทึบในส่วนที่เป็นตอนกลางของพื้นผิวโลก

ป่าไม้เขตร้อนอย่างเช่นที่กาบอง ทวีปอาฟริกาเป็นแหล่งเก็บสะสมคาร์บอนที่มีความสำคัญที่สุดแห่งหนึ่ง (Photography courtesy Sassan Saatchi, NASA/JPL-Caltech.)

Saatchi เล่าว่า “ผมเดินทางเข้าในในป่าเขตร้อนครั้งแรกในปี 1994 เพื่อทำโครงการในพื้นที่ชายฝั่งทะเลบาเฮียนของบราซิล ผมยังจำความสลับซับซ้อนและความงามของผืนป่านั้นได้ดี ผมหลงไหลในภูมิประเทศ ที่มีความหลากหลายของพรรณพืชและสัตว์ป่า และกับผู้คน ทุกครั้งที่คุณเห็นป่าเขตร้อน คุณจะพบสิ่งใหม่ ๆ ในฐานะที่ผมมีพื้นฐานด้านฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ ป่าไม้เป็นระบบที่ซับซ้อนและท้าทายที่สุดในการทำความเข้าใจและสร้างแบบจำลอง”

การที่ป่าเขตร้อนเจริญเติบโตตลอดทั้งปี จึงเชื่อว่าป่าเขตร้อนเป็นแหล่งที่มีผลิตภาพมากที่สุดในโลก ป่าเขตร้อนเก็บคาร์บอนปริมาณมหาศาลไว้ในเนื้อไม้และรากของต้นไม้ ถึงกระนั้น นักวิทยาศาสตร์ ยังทำได้เพียงการประมาณและคาดเดาอย่างกว้างว่ามีคาร์บอนอยู่เท่าใด

ในป่าไม้ในเขตซีกโลกเหนือแถบสหรัฐอเมริกา แคนาดาและยุโรป มีระบบด้านป่าไม้ที่ทันสมัยในการวัดโครงสร้างและชีวมวลระดับพื้นที่ ในเขตร้อน เราไม่รู้เลยว่าคร์บอนในป่ามีการกระจายตัวอย่างไรในระดับพื้นที่

สิ่งที่นักวิจัยรู้ก็คือการทำลายและความเสื่อมโทรมของป่าเขตร้อนมีส่วนสำคัญในการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ราวร้อยละ 10-20 ภาพถ่ายจากดาวเทียม กระสวยอวกาศและสถานีอวกาศนานาชาติได้แสดงให้เห็นถึงควันไฟจากการเผาไหม้ทำลายป่ามาเป็นนับทศวรรษ

การทำลายป่าไม้เป็นธุรกิจขนาดใหญ่ โดยที่ผู้ผลิตปาล์มน้ำมัน ถั่วเหลือง เนื้อวัวและหนังสัตว์ รายใหญ่ได้เพิ่มแรงกดดันต่อผืนป่าเขตร้อนจากเกษตรกรรายย่อยที่ยากจนและทำงานเลี้ยงตนเองไปวัน ๆ  ความต้องการสินค้าที่เกี่ยวกับการการทำลายป่าต่าง ๆ เหล่านี้ที่เพิ่มสูงขึ้นทั่วโลกก็หมายถึงว่า ไฟป่าจะไม่ยุติลงในเร็ววันนี้

ไฟถูกใช้ในการแผ้วถางพื้นที่ป่าในเขตร้อน นักบินอวกาศถ่ายภาพไฟป่าในบราซิลในวันที่ 14 สิงหาคม 2010 จากสถานีอวกาศนานาชาติ (NASA astronaut photograph ISS024-E-11941,courtesy the NASA-JSC Earth Observations Lab.)

ผืนป่าเขตร้อนมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง และเปลี่ยนแปลงไปตามลักษณะทางภูมิทัศน์และการปฏิสัมพันธ์ภูมิอากาศเป็นอย่างสูง แต่การวัดและติดตามตรวจสอบพื้นที่ป่าเขตร้อนนั้นแย่มาก Saatchi บอกว่าเขาทำงานโดยใช้เครื่องมือทางคณิตศาสตร์และการวัดทุกชนิดเพื่อทำความเข้าใจและสร้างแผนที่แห่งความสลับซับซ้อนนี้ขึ้นมา

เขาทำงานกับเพื่อร่วมงานของสถาบัน 10 แห่งทั่วโลก รวมถึง Michael Lefsky  เขาได้จัดทำการวัดเชิงวิเคราะห์และรวบรวมข้อมูลจากอุปกรณ์อวกาศ คือ GLAS lidar บนดาวเทียม ICESat, MODIS,  QuikSCAT scatterometer และ Shuttle Radar Topography Mission—และจากแปลงป่าไม้ภาคพื้นดินอีก 4,079 จุด ทีมงานใช้ข้อมูลการวัดความสูงของป่ามากกว่า 3 ล้านของการวัด และโยงเข้ากับขัอมูลการวัดป่าไม้ภาคพื้นดิน พวกเขาคำนวณหาปริมาณคาร์บอนที่เก็บในเนื้อไม้และในรากไม้ จากนั้น นำมาประมาณหาค่าของพื้นที่ป่าโดยรวมโดยฌฉพาะในพื้นที่ที่มีการเก็บข้อมูลตัวอย่างภาคพื้นดินไมมากนักและมีลักษณะนิเวศป่าไม้ที่เป็นที่รับรู้กัน

ผลการศึกษาถูกนำเสนอในเดืิอนพฤษภาคม 2011 คือ benchmark map ของแหล่งเก็บคาร์บอนชีวมวลครอบคลุมอาณาบริเวณ  9.65 ล้านตารางไมล์ ใน 75 ประเทศบนสามทวีป ถือเป็นแผนที่ไหม่ที่เป็นความพยายามครั้งแรกในการวัดเชิงปริมาณอย่างเป็นระบบของการกระจายตัวของคาร์บอนในป่าเขตร้อนทั้งหมดของโลก

แผนที่แสดงคาร์บอนที่สะสมอยู่รูปของชีวมวลในเกาะนิวกินี (NASA map by Robert Simmon, using data from Saatchi et al., 2011)

นักวิจัยพบว่าคาร์บอนเกือบ 247 กิกะตัน นั้นเก็บสะสมอยู่ในป่าเขตร้อน โดยที่ 193 กิกะตันอยู่ในต้นไม้ กิ่งก้านและใบที่เหนือดิน สัดส่วนของคาร์บอนอยู่ในป่าไม้ในอเมริกากลางและใต้ร้อยละ 49 และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ร้อยละ 26 ส่วนผืนป่าในอาฟริกาทางใต้ของทะเลทรายสะฮารามีคาร์บอนเก็บสะสมร้อยละ 25

พื้นที่ป่าของเกาะนิวกินีซึ่งมีปาปัวเป็นส่วนหนึ่งของอินโดนีเซีย ข้อมูลสมบูรณ์ในเรื่องคาร์บอนชีวมวลที่จะแสดงเป็นสีเขียว ส่วนข้อมูลจากการวัดที่ยังไม่สมบูรณ์จะเป็นสีส้มและแดง (NASA map by Robert Simmon, using data from Saatchi et al., 2011)

แผนที่นี้มิได้เพียงแสดงแต่เฉพาะแหล่งกักเก็บคาร์บอนแต่ยังให้ภาพชัดเจนของคุณภาพและความแน่นอนของการประเมิน โดยความคลาดเคลื่อนที่จะอยู่ที่ราวร้อยละ 1 ถึง 5 ซึ่งเมื่อเทียบกับการประเมินชีวมวลของป่าภาคพื้นดินจะคลาดเคลื่อนราวร้อยละ 10 ถึง 20 ในกรณีของแปลงขนาดใหญ่ ดังนั้น ความคลาดเคลื่อนของการวัดในระดับโลกนี้ถือว่ารับได้

เมื่อเรารู้ถึงระดับของความคลาดเคลื่อน ก็จะเป็นสิ่งสำคัญที่สร้างความมั่นใจให้กับผู้เกี่ยวข้องกับการจัดการพื้นที่ป่าไม้รวมกับนักเศรษฐศาสตร์ซึ่งพยายามจะประเมินความจำเป็นและคุณค่าของป่าไม้ และทำให้นักวิจัยทราบว่ามีเนื้องานวิจัยอะไรบ้างที่ต้องเน้นให้ความสำคัญ

เราสามารถใช้วิทยาศาสตร์โดยการศึกษาความไม่แน่นอนและวัฐจักรคาร์บอนในส่วนภาคพื้นดินของโลกนั้นมีความไม่แน่นอนมากๆ การเก็บข้อมูลภาคพื้นดินมีจำกัดนานับประการเพราะความยากในการเข้าถึงและขาดโครงสร้างพื้นฐาน สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องจำเป็นมากนัก แต่เราจำเป็นต้องมีระบบในการวัดและประเมินพื้นที่ป่าเขตร้อนอย่างโปร่งใสและเป็นระบบมากขึ้น

Leave a Reply

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active
  Military VS Climate Security : The 2011 Budget Compareสถาบันนโยบายศึกษาในสหรัฐอเมริกา จัดทำรายงานประจำปีเรื่อง Military VS Climate Security : The 2011 Budget Compare" ออกมาเมื่อเร็วๆ นี้ เนื้่อหาในรายงานระบุว่า ตอนนี้กลาโหมของสหรัฐฯ รู้แล้วว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ(climate change) ถือเป็น "ตัวคูณของภัยคุกคามด้านความมั่นคง" หลักฐานประการหนึ่งคือ นับตั้งแต่ปี 2008 เป็นต้นมา งบประมาณของรัฐบาลสหรัฐฯ เองได้ถูกแบ่งสรรปันส่วนไปใช้ในเรื่องการจัดการกับเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมากขึ้น ตั้งแต่ปี 2008 และปี 2011 มีการจัดสรรงบโลกร้อนเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่าสองเท่า (จาก 7.4 พันล้านเหรียญ เป็น 18.1 พันล้านเหรียญ) กล่าวอีกนัยหนึ่ง ในปี 2008 สหรัฐฯ นั้นใช้งบประมาณราว 94 เหรียญสหรัฐในด้านกลาโหม ต่อทุก ๆ 1 เหรียญสหรัฐที่ใช้ในด้านการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และในปี 2011 ใช้งบระมาณราว 41 เหรียญสหรัฐในด้านกลาโหม ต่อทุกๆ 1 เหรียญสหรัฐที่ใช้ในด้านการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่สิ่งที่น่าสนใจก็คือ การเปลี่ยนผ่านของการใช้งบประมาณดังกล่าวนี้ มิได้ทำให้การลงทุนเพื่อทำให้เกิดความมั่นคงด้านสภาพภูมิอากาศมากนักเมื่อเทียบกับขนาดของภัยคุกคามของการเปี่ลยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นและรออยู่ข้างหน้า ยิ่งไปกว่านั้น รายงานนี้ยังได้เปรียบเทียบกรณีศึกษาประเทศจีนว่ามีความก้าวหน้ามากกว่าสหรัฐอเมริกาในเรื่องนี้มาก รายงานระบุว่า ถึงแม้การใช้จ่ายทางการทหารของจีนจะไม่โปร่งใสไปเสียทั้งหมด แต่จีนนั้นใช้งบประมาณ 2-3 เหรียญสหรัฐในด้านกลาโหม ต่อทุก ๆ 1 เหรียญสหรัฐที่ใช้ในด้านการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รายงานนี้ ได้สรุปฟันธงว่า ไม่ว่าจะเป็นเหตุผลทั้งในด้านความมั่นคง ทางสิ่งแวดล้อม และทางเศรษฐกิจ การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรในด้านกลาโหมให้กับงบประมาณในการจัดการด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมากขึ้น เป็นเรื่องที่สมเหตุสมผลสำหรับสหรัฐอเมริกา รายละเอียดของรายงานดาวน์โหลดได้ที่  www.fpif.org/files/2521/mil%20v%20climate%202010.pdf
Save settings
Cookies settings