กลยุทธ์ฟอกเขียวของอุตสาหกรรมฟอสซิล
ชัดเจนว่าเรามีช่องว่างใหญ่ในการกู้วิกฤตสภาพภูมิอากาศ รัฐบาลและผู้เล่นที่ไม่ใช่รัฐมีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ที่ให้คำมั่นว่าจะมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน – และแน่นอนว่านั่นเป็นข่าวดีปัญหาคือเกณฑ์และมาตรฐานสำหรับคำมั่นสัญญาเหล่านี้มีระดับความเข้มงวดที่แตกต่างกันและมีช่องโหว่ใหญ่พอที่จะขับรถดีเซลผ่านได้ เราต้องไม่ยอมให้มีการฟอกเขียว Net Zero -อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการ UN ในการเปิดตัวรายงานของคณะผู้เชี่ยวชาญระดับสูงว่าด้วย net zero- อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลมีประวัติที่ยาวนานและสกปรกในการฟอกเขียวเพื่อปกปิดการดำเนินงานที่เป็นอันตรายของตน แต่กลยุทธ์เหล่านี้กลับฟื้นคืนชีพใหม่ท่ามกลางวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เมื่อผู้คนเริ่มเรียกร้องให้มีการดำเนินการเร่งด่วนต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ บริษัทน้ำมันและก๊าซจึงหันมาใช้โฆษณาหลอกลวงรูปแบบใหม่ที่ออกแบบมาเพื่อหลอกล่อให้คุณเชื่อว่าพวกเขากำลังทำการเปลี่ยนแปลงที่จำเป็นต่อการปกป้องโลกของเรา—แต่พวกเขาไม่ได้ทำจริง อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลไม่ได้หมายถึงเพียงผู้ผลิตน้ำมันและก๊าซเท่านั้น แต่ยังรวมถึงธุรกิจอื่นๆ ที่มีผลประโยชน์ในการรักษาเศรษฐกิจให้ยังพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลอยู่ แล้วการฟอกเขียวคืออะไร? เมื่ออุตสาหกรรมฟอสซิลทำการแถลงที่หลอกลวง ไม่เป็นความจริง หรือขาดหลักฐานเพื่อแสดงว่าตนเองเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมหรือวางตนเป็นผู้นำด้านสภาพภูมิอากาศ ขณะเดียวกันการกระทำและการลงทุนของบริษัทอุตสาหกรรมกลับยังคงเป็นภัยต่อสิ่งแวดล้อมและเร่งเร้าวิกฤตสภาพภูมิอากาศ นี่เป็นกลยุทธ์ทางการตลาดของบริษัทที่ใช้เมื่อคำพูดของบริษัทไม่สอดคล้องกับการกระทำ การฟอกเขียวของอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลคือการปฏิเสธวิกฤตสภาพภูมิอากาศรูปแบบใหม่ รายงานของ Greenpeace Netherlands ในปี 2022 ที่นำโดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดพบว่ามีการฟอกเขียวใน 72% ของโพสต์ในโซเชียลมีเดียโดยอุตสาหกรรมน้ำมันและก๊าซ โดยใช้เทคนิคการตลาดที่ฉลาด ใช้ภาษาที่คลุมเครือ ภาพลักษณ์ที่สดใส และการสนับสนุนที่คำนวณไว้แล้ว อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลพยายามทำให้ลืมข้อเท็จจริงสามประการหลักคือ: การฟอกเขียวเป็นเพียงหนึ่งในกลยุทธ์ในตำราประชาสัมพันธ์ที่กว้างขึ้นของอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลในการถ่วงเวลาและการหลอกลวง วิธีการอื่นๆ ที่อุตสาหกรรมนี้ใช้ได้แก่: การฟอกเขียวทำร้ายเราและโลกอย่างไร? กลยุทธ์การฟอกเขียวหลักของ Big Oil 1 การเลือกพูดความจริงบางส่วน (Paltering): การคัดเลือกบางส่วนของความจริง สหราชอาณาจักรสั่งห้ามโฆษณาของ Big […]
2565: ปีแห่งมหกรรมฟอกเขียวครั้งใหญ่
แม้คำว่า “ฟอกเขียว(Greenwashing)” จะรู้จักกันอย่างแพร่หลายมาตั้งแต่ปี 2529 โดยอธิบายถึงพฤติกรรมและแนวปฏิบัติของกลุ่มองค์กรและหน่วยธุรกิจเพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่ดีต่อใจและดีต่อโลก ส่วนเบื้องหลังกลับเป็นหายนะทางสังคมและนิเวศวิทยา แต่ในโลกที่ผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อนและคลุมเครือในปัจจุบัน การฟอกเขียวยิ่งทวีความเข้มข้น ซ่อนเงื่อน และยากที่จะแยกแยะมากขึ้น เรามาดูกันว่า ทำไมปี 2565 ที่กำลังจะผ่านไปนี้จึงสมควรเป็นปีแห่งมหกรรมฟอกเขียวครั้งใหญ่ของไทย การฟอกเขียวโดยบรรษัท (Corporate Greenwashing) หายนะทางสิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงปี 2565 รวมถึง #น้ำมันรั่วChevronSPRC ลงทะเลระยอง [1] #สารพิษรั่วIndorama ที่นครปฐม [2] [3] เราพบว่า กลไกตรวจสอบที่มีอยู่ในสังคมไทยต่างง่อยเปลี้ย ไม่สามารถทำให้อุตสาหกรรมที่ก่อมลพิษซึ่งมีรอยเท้านิเวศ (ecological footprint) และปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปริมาณมหาศาลเหล่านี้มีภาระรับผิด (accountability) ใดๆ ได้เลย และพวกเขายังใช้ “กิจกรรมเพื่อสังคม(CSR)” เดินหน้าสร้างความชอบธรรมและคงไว้ซึ่งแบบจำลองธุรกิจที่ไม่ยั่งยืนของตนต่อไป การฟอกเขียวโดยบรรษัทยังกินความไปถึงการละเมิดแรงงานและสิทธิมนุษยชน ในเดือนธันวาคม 2565 สำนักข่าวต่างๆ [4] เช่น Workpoint Today รายงานว่า “กองทุนความมั่งคั่งแห่งชาตินอร์เวย์ (Norway Sovereign Wealth […]
TCAC คือการประชุมของผู้ก่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ
ผมก็ยังยืนยันว่า อีเวนต์แบบนี้ ไม่ใช่การเอารูปแบบ conference of parties มาใช้ในประเทศไทยเป็นครั้งแรกของโลกตามที่คุณวรวุธ ศิลปอาชา โฆษณา และนายกรัฐมนตรีประยุทธ์ จันทร์โอชาอ่านตามสคริปต์ อีเวนต์แบบนี้เป็นได้เพียงการออกร้านโชว์ greenwash ของอุตสาหกรรมฟอสซิล ผ่านการสปอนเซอร์ และ CSR เท่านั้น ชื่อของอีเวนต์ก็ mislead ควรจะใช้ชื่อว่า Business Forum on Carbon Market จะตรงกว่า สบายใจกว่าเยอะ ท่านจะได้ไม่ต้องโกรธเมื่อนักข่าวตั้งคำถามแรงๆ ว่า ทำไมไม่มีภาคประชาชน ท่านก็สามารถตอบได้ว่า ก็นี่มันเป็น Business Forum Climate Action หรือปฏิบัติกู้วิกฤตสภาพภูมิอากาศ จำเป็นต้องเปิดให้มีพื้นที่(space) ที่มีหัวใจสำคัญอยู่ที่กระบวนการมีส่วนร่วมที่เป็นประชาธิปไตย(civic space/democratic space) ซึ่งรัฐข้าราชการ/เทคโนแครตไทยไม่แคร์ ในขณะที่ภาคธุรกิจก็ใช้ช่องว่างที่มีอยู่แสวงกำไร ภาคประชาชนกลายเป็น trouble maker เป็นอุปสรรคขัดขวางการการดำเนินการ “ฟอกเขียว” คาร์บอน หรือ การดำเนินการที่เป็นไปตามปกติ (business as usual) […]
ความไม่ยั่งยืนของความยั่งยืน (Sustainabable)
ปัจจุบันคำว่า “ความยั่งยืน (Sustainable)” ใช้กันแพร่หลายทั่วไปเพื่ออธิบายพฤติกรรมของบริษัท (Corporate Behavior) หรือที่เราเรียกว่า การฟอกเขียว(Greenwashing) ดังเช่นวลี การออกแบบที่ยั่งยืน(Sustainable Design) รถยนต์ที่ยั่งยืน(Sustainable Cars) หรือแม้กระทั่งชุดชั้นในที่ยั่งยืน (Sustainable Underwear) แนวโน้มการใช้คำนี้ – ความยั่งยืน- เพิ่มมากขึ้นจนทำให้นักเขียนการ์ตูนคนหนึ่งเสนอว่า ในอีกร้อยปีข้างหน้า คำว่า sustainable จะเป็นคำคำเดียวที่พูดกันโดยใครก็ได้ที่ใช้ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน(American English) ดังกราฟที่แสดงด้านบน