ความล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่า : ได้เวลาละทิ้งเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กแล้ว

เรียบเรียงจาก https://www.theworldmind.org/briefing-archive/failure-after-failure-lets-ditch-small-modular-reactors2025/2/25 ลองจินตนาการถึงเครื่องชงกาแฟนวัตกรรมใหม่—เครื่องที่สามารถชงกาแฟได้มากขึ้นเป็นสองเท่าจากปริมาณเมล็ดกาแฟเท่าเดิม เครื่องนี้จะช่วยให้การชงกาแฟที่บ้านถูกลง รวมถึงราคากาแฟในร้านอย่าง Dunkin’ และ Starbucks ก็จะถูกลงด้วย เครื่องนี้เริ่มได้รับความสนใจจากบริษัทใหญ่ในอุตสาหกรรมกาแฟ เช่น Keurig และ Nespresso โดยมีแผนเปิดตัวในช่วงฤดูร้อนปี 2025 แต่แล้วกลางฤดูใบไม้ผลิ มีการประกาศเลื่อนเปิดตัวเป็นฤดูหนาวปี 2027 และหลังจากนั้นก็เลื่อนอีกครั้ง โดยระบุว่าคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2030 Keurig และ Nespresso จึงถอนตัวจากโครงการ ซึ่งยิ่งทำให้โครงการล่าช้าออกไปอีก จนกลายเป็นปี 2035 หลังจากล่าช้ามา 10 ปี คุณยังจะลงทุนในเครื่องนี้อยู่อีกไหม? ก็คงไม่ แล้วทำไมเราถึงยังลงทุนในเทคโนโลยีพลังงานที่อาศัยคำสัญญาแบบเดียวกันอยู่อีกล่ะ? เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMRs) ไม่เหมือนกับเครื่องชงกาแฟ เพราะเป็นเทคโนโลยีจริงที่ให้คำมั่นว่าจะทำให้พลังงานนิวเคลียร์มีราคาถูกลงและเข้าถึงได้ง่ายขึ้น ในทางทฤษฎี ขนาดที่เล็กกว่าทำให้สามารถติดตั้งได้รวดเร็วกว่า และใช้ได้ในหลากหลายพื้นที่ ซึ่งถือเป็นข้อได้เปรียบเมื่อเทียบกับพลังงานแสงอาทิตย์ กังหันลม หรือพลังงานคลื่นทะเลที่มีข้อจำกัดด้านสถานที่ นอกจากนี้ เครื่องปฏิกรณ์บางแบบยังสามารถนำเชื้อเพลิงใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ได้ (เรียกว่า “วงจรเชื้อเพลิงปิด”) ซึ่งช่วยให้สามารถสกัดพลังงานได้มากกว่าที่เครื่องปฏิกรณ์แบบดั้งเดิมทำได้จากปริมาณเชื้อเพลิงเท่ากัน ด้วยเหตุนี้ หลายคนจึงยกย่องเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์เหล่านี้ว่าเป็นกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหาวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เพราะดูเหมือนจะตอบโจทย์ข้อจำกัดเดิมหลายอย่างที่พลังงานนิวเคลียร์เคยเผชิญมา ในระดับนานาชาติ ฝรั่งเศสและอินเดียได้ประกาศแผนการเริ่มก่อสร้างเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กร่วมกัน […]

บทเรียนจากไฟดับครั้งใหญ่ในยุโรป

เรียบเรียงจาก https://es.greenpeace.org/es/noticias/el-gran-apagon-la-seguridad-era-la-energia-y-mucho-mas/ เหตุการณ์ไฟดับใหญ่เมื่อวันจันทร์ที่ 28 เมษายนที่ผ่านมา ได้มอบบทเรียนและข้อคิดบางประการให้กับเรา แม้ว่างานฟื้นฟูและการสืบหาสาเหตุยังคงดำเนินอยู่ สิ่งสำคัญที่สุดในขณะนี้คือการแสดงความห่วงใยต่อผู้ที่ได้รับผลกระทบทั้งในระดับไม่สะดวกสบายไปจนถึงขั้นรุนแรงในช่วงไม่กี่ชั่วโมงที่ผ่านมา และเราขอขอบคุณเจ้าหน้าที่กู้ภัยและทีมงานทุกคนที่ช่วยเหลือประชาชนและเร่งฟื้นฟูระบบไฟฟ้า พร้อมกันนี้ แม้จะยังต้องรอผลสอบสวนอย่างเป็นทางการ แต่ก็สามารถสรุปประเด็นเบื้องต้นบางประการได้ดังนี้: 1. นี่แหละคือความมั่นคง เราได้เห็นกับตาว่า “ความมั่นคง” ที่พูดถึงกันมากมายทุกวันนี้ แท้จริงแล้วเกี่ยวข้องกับความสามารถของโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและคมนาคมของเรา มากกว่าการซื้ออาวุธหรือกระสุน ทุกยูโรที่ลงทุนมีความหมาย และตอนนี้คือเวลาที่ต้องย้ำว่า “นโยบายป้องกันประเทศ” ที่ดีที่สุดคือระบบพลังงานที่เข้าถึงได้ กระจายศูนย์ และมาจากพลังงานหมุนเวียน ซึ่งไม่เพียงรับประกันการจ่ายไฟฟ้า แต่ยังช่วยหยุดยั้งวิกฤตภูมิอากาศ ซึ่งเป็นภัยคุกคามที่ใหญ่ที่สุดในยุคของเรา 2. ถึงเวลาแห่งพลังงานหมุนเวียน อีกหนึ่งบทเรียนที่เงียบแต่ชัดเจนจากไฟดับครั้งนี้คือ พลังงานหมุนเวียนคืออนาคตเดียวที่ปลอดภัย มีศักยภาพ และคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ ย้อนกลับไปในช่วงไฟดับ แทนที่สเปนจะต้องพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากฝรั่งเศสเหมือนอดีต กลับกลายเป็นว่าเรากำลัง “ส่งออกไฟฟ้า” ให้กับฝรั่งเศสและโปรตุเกส จากความแข็งแกร่งที่เพิ่มขึ้นของพลังงานหมุนเวียนในประเทศ ซึ่งตอนนี้กลายเป็นเรื่องปกติไปแล้ว ไฟดับครั้งนี้ควรเป็นแรงผลักให้เร่งการลดคาร์บอนในระบบพลังงาน ขยายพลังงานหมุนเวียน การผลิตไฟฟ้าใช้เอง ชุมชนพลังงาน และการจัดเก็บพลังงาน ยิ่งระบบยังคงพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลมากเท่าไร ก็ยิ่งเสี่ยงต่อภัยโลกร้อน ความหลากหลายทางชีวภาพ และความมั่นคงทางพลังงานมากขึ้น (อย่าลืมเหตุการณ์วางระเบิดท่อส่งก๊าซ Nordstream หรือความเปราะบางของการนำเข้าก๊าซจากเรือภายใต้ความเสี่ยงจากทรัมป์หรือปูติน) 3. ความล้มเหลวอีกครั้งของพลังงานนิวเคลียร์ เหตุการณ์นี้ได้เผยให้เห็นข้อบกพร่องร้ายแรงของพลังงานนิวเคลียร์ เวลาประมาณ 5 […]

นิวเคลียร์ – ทางเลือกที่ดูดีในตอนแรกแต่มีผลกระทบ/ความเสี่ยงที่เราต้องเสียใจภายหลัง(regrets solution)

โดยพื้นฐานแล้ว โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทำหน้าที่ต้มน้ำ พลังงานนิวเคลียร์เกิดจากการแยกนิวเคลียสของอะตอม ซึ่งปลดปล่อยพลังงานที่ยึดโปรตอนและนิวตรอนไว้ด้วยกัน พลังงานที่ปล่อยออกมาจากกัมมันตภาพรังสีนั้นถูกใช้ในการต้มน้ำ และน้ำร้อนนั้นก็จะนำไปใช้ในการหมุนกังหันไอน้ำ กระบวนการนี้ถือเป็นวิธีการสร้างไอน้ำที่ซับซ้อนที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยคิดค้นขึ้นมา อย่างไรก็ตาม พลังงานนิวเคลียร์มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำ จึงมีบางคนมองว่ามันเป็นทางออกสำคัญในการแก้ปัญหาโลกร้อน แต่ก็มีอีกหลายคนเชื่อว่า พลังงานนิวเคลียร์ไม่สามารถแข่งขันได้ทั้งในปัจจุบันและอนาคตเมื่อเทียบกับทางเลือกอื่นที่ปล่อยคาร์บอนต่ำกว่า วิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดในการผลิตพลังงานด้วยกังหันไอน้ำคือ การเผาก๊าซหรือถ่านหิน ซึ่งการผลิตไฟฟ้าด้วยถ่านหินนั้นปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากกว่าพลังงานนิวเคลียร์ประมาณสิบถึงร้อยเท่า ปัจจุบัน พลังงานนิวเคลียร์ผลิตกระแสไฟฟ้าประมาณ 11 เปอร์เซ็นต์ของไฟฟ้าทั่วโลก และคิดเป็นประมาณ 4.8 เปอร์เซ็นต์ของพลังงานทั้งหมดที่โลกใช้ มีเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ที่กำลังดำเนินการอยู่จำนวน 444 แห่งใน 29 ประเทศ และยังมีอีก 63 แห่งที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง ในบรรดา 29 ประเทศที่มีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ฝรั่งเศสเป็นประเทศที่ใช้พลังงานนิวเคลียร์ในการผลิตไฟฟ้ามากที่สุด โดยคิดเป็น 76 เปอร์เซ็นต์ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมดของประเทศ เตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์สามารถแบ่งออกได้โดยทั่วไปตาม “รุ่น” หรือ “เจเนอเรชัน” รุ่นที่เก่าแก่ที่สุดคือ Generation 1 ซึ่งเริ่มใช้งานครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 1950 และปัจจุบันได้ถูกปลดระวางเกือบทั้งหมดแล้ว กำลังการผลิตส่วนใหญ่ของเตาปฏิกรณ์ในปัจจุบันอยู่ในกลุ่ม Generation 2 (โรงไฟฟ้าเชอร์โนบิลมีทั้งเตารุ่นที่ 1 และรุ่นที่ 2 ส่วนเตาทั้ง […]

นัยยะของแผนการโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ลอยน้ำในทะเลจีนใต้

เรียบเรียงจาก https://www.orfonline.org/expert-speak/implications-of-china-s-floating-nuclear-power-plants-in-the-south-china-sea#:~:text=Experts%20emphasise%20that%20FNPPs%20pose,marine%20life%20and%20regional%20stability. เขียนโดย Pratnashree Basu is an Associate Fellow, Indo-Pacific at Observer Research Foundation, Kolkata, with the Strategic Studies Programme and the Centre for New Economic Diplomacy. รายงานล่าสุดเกี่ยวกับโครงการ เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ลอยน้ำของจีนได้กลับมาเป็นประเด็นอีกครั้ง ก่อให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับการทำให้ทะเลจีนใต้ซึ่งเป็นพื้นที่ขัดแย้งอยู่แล้วมีลักษณะเป็นพื้นที่ทางทหารมากขึ้น โครงการนี้ถูกเปิดเผยครั้งแรกในปี 2016 โดยมีข่าวเกี่ยวกับสถานีไฟฟ้านิวเคลียร์ลอยน้ำแห่งแรกของจีนที่เรียกว่า ACPR50S ซึ่งพัฒนาโดยบริษัท China General Nuclear (CGN) ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจด้านพลังงานของจีน เดิมที เครื่องปฏิกรณ์ลอยน้ำนี้ถูกออกแบบมาเพื่อจอดเทียบบนเรือสำหรับใช้ในการสำรวจน้ำมันนอกชายฝั่งโดยให้พลังงานสำหรับปฏิบัติการในทะเลโป๋ไห่ (Bohai Sea) ไม่นานหลังจากนั้น ก็มีข่าวลือและรายงานกระจัดกระจายเกี่ยวกับแผนของจีนในการ สร้างกองเรือโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ลอยน้ำ (FNPPs) สำหรับทะเลจีนใต้ อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่นั้นมา ข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนาและการติดตั้งเครื่องปฏิกรณ์เหล่านี้มีค่อนข้างจำกัดโดยมีรายงานในปี 2023 ที่บ่งชี้ว่า แผนอาจถูกระงับ […]