แสวงหาทางเลือก : กลยุทธ์ของขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมเพื่อต่อต้านจักรวรรดินิยมและอำนาจนิยม (2)

เขียนโดย : อิกเราะ อะนูกราห์ (Iqra Anugrah) จักรวรรดินิยม ทุนนิยมอำนาจนิยม และหมอกควันแห่งมายาคติทางแนวคิด พลวัตของจักรวรรดินิยมในปัจจุบันทับซ้อนกับแนวโน้มของโลกที่กำลังหันเข้าสู่รูปแบบทุนนิยมอำนาจนิยมและระบบเลือกตั้งที่ค้ำจุนมัน – ซึ่งรวมถึงลัทธิประชานิยมปฏิกิริยาหรือประชานิยมแบบไม่เป็นเสรีนิยม (illiberal populism) ผู้นำอย่าง โดนัลด์ ทรัมป์, วิคเตอร์ ออร์บาน, ฌาอีร์ โบลโซนาโร และ นเรนทรา โมดี ต่างชนะการเลือกตั้งท่ามกลางกระแสขวาจัดประชานิยมที่กำลังขยายตัว ตั้งแต่พรรคการเมืองขวาจัดต่อต้านผู้อพยพในยุโรป ไปจนถึงขบวนการฮินดูชาตินิยม (Hindutva) และลัทธิอิสลามนิยมในอินเดียและตุรกี ซึ่งล้วนแต่ประสบความสำเร็จอย่างมีนัยสำคัญในทางการเมือง แนวคิดเดิมที่อธิบายปรากฏการณ์นี้โดยโยนความผิดให้กับ “วัฒนธรรมประชาธิปไตยที่ยังไม่พัฒนา” หรือ “การล่มสลายของฉันทามติของชนชั้นนำ” ไม่สามารถอธิบายปรากฏการณ์นี้ได้อย่างครบถ้วน ความเป็นอำนาจนิยมระลอกล่าสุดนี้เกิดขึ้นจาก อำนาจทุนที่ขยายตัวโดยไร้การควบคุม การทำให้สถาบันประชาธิปไตยกลวงเปล่า การควบคุมทางการเมืองโดยกลุ่มคณาธิปไตย (oligarchy) และการโจมตีระบบสวัสดิการทางสังคมและนโยบายกระจายรายได้ในทุกรูปแบบ ทุนนิยมอำนาจนิยม (Authoritarian Capitalism) จึงสามารถมองได้ว่าเป็นผลผลิตของการขยายตัวของทุนจากศูนย์กลางผ่านโครงสร้างของจักรวรรดินิยม ระบบนี้เริ่มมีความชัดเจนขึ้นเมื่อ รัฐโพสต์อาณานิคมในโลกใต้ (Global South) ถูกบูรณาการเข้าสู่วงจรทุนนิยมโลกมากขึ้น กระบวนการนี้รุนแรงขึ้นหลังจากที่ขบวนการประชาธิปไตยแบบสังคมนิยมและโครงการปลดปล่อยแห่งชาติเสื่อมถอยลง สิ่งที่เกิดขึ้น ไม่ใช่เพียงแค่การรื้อทำลายรัฐสวัสดิการและสถาบันทางสังคมหลังปี 1945 โดยพวกเสรีนิยมใหม่ที่ยกย่องกลไกตลาดเสรี […]

แสวงหาทางเลือก : กลยุทธ์ของขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมเพื่อต่อต้านจักรวรรดินิยมและอำนาจนิยม (1)

เขียนโดย : อิกเราะ อะนูกราห์ (Iqra Anugrah) ในเดือนพฤษภาคม 2024 เจ็ดเดือนหลังจากสงครามของอิสราเอลต่อฉนวนกาซาเริ่มต้นขึ้น นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยอัมสเตอร์ดัม (UvA) ได้จัดตั้งค่ายสมานฉันท์กับกาซาเป็นครั้งแรกในเนเธอร์แลนด์ โดยได้รับแรงบันดาลใจจากกลุ่มนักศึกษาที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบียและมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ทั่วยุโรปและสหรัฐฯ คณะผู้บริหารของ UvA ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากนายกเทศมนตรีเมืองอัมสเตอร์ดัม เฟมเก ฮาลเซมา ได้ให้ตำรวจสลายค่ายดังกล่าว แต่ขบวนการเคลื่อนไหวไม่ได้หยุดลง นักศึกษาผู้ประท้วงสามารถสร้างค่ายที่สองซึ่งใหญ่ขึ้นและมีประสิทธิภาพมากขึ้นอย่างรวดเร็ว ค่ายใหม่นี้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของขบวนการประท้วงและการตั้งค่ายทั่วประเทศเพื่อสนับสนุนปาเลสไตน์ โดยได้รับแรงสนับสนุนจากนักศึกษามหาวิทยาลัยอื่น ๆ ในเนเธอร์แลนด์ ขบวนการทางสังคมต่าง ๆ ชุมชนชาวปาเลสไตน์พลัดถิ่น รวมถึงสมาชิกชนชั้นแรงงาน โดยเฉพาะผู้ที่มีภูมิหลังเป็นผู้อพยพ กระแสการเมืองต่อต้านจักรวรรดินิยมรูปแบบใหม่จึงถือกำเนิดขึ้น สงครามที่เกิดขึ้นในฉนวนกาซาและดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครองในเวสต์แบงก์ได้ช่วยจุดประกายให้กระแสการเมืองต่อต้านจักรวรรดินิยมกลับมามีบทบาทอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม กระแสนี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว แต่ต่อยอดจากขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมหลายแห่งในโลกใต้ (Global South) ที่เป็นแนวหน้าของการต่อต้านระบอบเผด็จการและการขยายอำนาจของลัทธิจักรวรรดินิยมที่เกิดขึ้นจากระบบทุนนิยม ขบวนการเหล่านี้รวมถึงพันธมิตรชานม (Milk Tea Alliance) ที่ต่อต้านอำนาจนิยมในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ขบวนการทางการเมืองฝ่ายซ้ายและรัฐบาลในหลายประเทศของละตินอเมริกาและยุโรป การประท้วงของขบวนการ Black Lives Matter ในสหรัฐอเมริกาและที่อื่น ๆ รวมถึงการเคลื่อนไหวในระดับท้องถิ่นและระดับชาติที่ต่อต้านอุตสาหกรรมขูดรีด การแสวงหาผลประโยชน์จากทุนนิยม อำนาจของกลุ่มทุนขนาดใหญ่ […]