พื้นที่ปลอดภัยและเป็นธรรมสำหรับมนุษยชาติ
คำสมาส “perma-crisis” เป็นคำแห่งปีที่ผ่านมาและจะเป็นคำที่อยู่ในความคุ้นชินของเราในขณะนี้ ไม่ว่าจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม ความไร้สมดุล ความไม่มั่นคงที่ต่อเนื่องยาวนานเรื้อรัง อันเป็นผลมาจากเหตุการณ์หายนะที่มาเป็นชุดต่อกัน ไม่ว่าจะเป็นโรคระบาด สงคราม ความสุดขั้วสุดขีดของสภาพอากาศที่เสริมแรงจากวิกฤตโลกเดือด อีกไม่ถึง 100 วัน การประชุมเจรจาสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศครั้งที่ 28 หรือ “เวทีเจรจาโลกเดือด” ครั้งแรก ที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์จะเริ่มขึ้น ท่ามกลางภาวะฉุกเฉินสภาพภูมิอากาศที่ก่อหายนะต่อระบบเศรษฐกิจที่ยั่งยืนและการพัฒนามนุษย์ในทุกภูมิภาคของโลก ในทางวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะคณิตศาสตร์ ถ้าเราจริงจังกับการหลีกเลี่ยงหายนะในยุคโลกเดือดนี้ เราต้องยุติเหมืองถ่านหิน หยุดขุดเจาะฟอสซิลรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง เรารุกล้ำพรมแดนเชื้อเพลิงฟอสซิลจนหมดสิ้นแล้ว ความหวังเดียว คือ การจัดการกับภาวะขาลงของแหล่งเชื้อเพลิงฟอสซิลที่มีการผลิตไปแล้ว และนำทรัพยากร(คน/เงิน)เพื่อลงทุนปฏิวัติระบบพลังงานหมุนเวียนที่สะอาด ยั่งยืนและเป็นธรรม อาจกล่าวได้ว่า นโยบายสภาพภูมิอากาศที่ทรงพลังมากที่สุดที่จะต่อกรกับวิกฤตโลกเดือด อยู่ที่ปฏิบัติการที่เรียบง่ายที่สุด นั่นคือ หยุดขุดเจาะเชื้อเพลิงฟอสซิลใหม่ และกลุ่มประเทศร่ำรวย/อุตสาหกรรมฟอสซิลยักษ์ใหญ่ทั้งหลาย(Carbon majors)จ่ายหนี้นิเวศน์ให้กับ loss & damage ประเทศไทยของเรามีความเสี่ยงต่อหายนะจากวิกฤตโลกเดือดเป็น 10 อันดับต้นของโลก “โลกเดือด” คุกคามความมั่นคงทางอาหาร การเข้าถึงน้ำสะอาด อากาศที่ดี อุณหภูมิในฤดูร้อนที่เพิ่มสูงขึ้นเพียง 1 ส่วนของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(standard deviation) ของค่าเฉลี่ยระยะยาวของอุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกนำไปสู่ความขัดแย้งทางสังคมเพิ่มมากขึ้น ฤดูร้อน 2566 นี้ […]
ผูกพันกับธรรมชาติในยุคมนุษย์ครองโลก
ธารา บัวคำศรี ชีวิตฉันผูกพันกับธรรมชาติ (Connecting People to nature) คือประเด็น(theme)ของวันสิ่งแวดล้อมโลกปี 2560 ที่เวียนมาครบอีกวาระหนึ่งในวันที่ 5 มิถุนายนนี้ โดยเชิญชวนให้ผู้คนทั้งหลายออกสัมผัสโลกกว้าง ซึมซาบความงามและตระหนักถึงความสำคัญของธรรมชาติเพื่อปกป้องโลกที่เราอยู่อาศัยร่วมกัน กิจกรรมเนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลกจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 สองปีหลังจากการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยสิ่งแวดล้อมของมนุษย์ หรือเอิร์ธซัมมิทครั้งแรก (United Nations Conference on the Human Environment, 2515) เป็นต้นมา คนทั่วโลกร่วมเฉลิมฉลองวันสิ่งแวดล้อมโลกมาเป็นเวลากว่า 40 ปีแล้ว ดังนั้น มาดูกันว่า จริงๆ แล้วสถานการณ์ของ ธรรมชาติและระบบนิเวศที่ค้ำจุนชีวิตเราขณะนี้เป็นอย่างไรบ้าง ก่อนที่จะออกไปชื่นชมและผูกพันกับธรรมชาติ ผืนดินเปลี่ยน ตลอดช่วงศตวรรษที่ 20 การขยายพื้นที่ปลูกพืชเชิงเดี่ยวและทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ตลอดจนการพัฒนาสวนป่าเพื่อตอบสนอง ความต้องการไม้และกระดาษส่งแรงกดดันอย่างทวีคูณต่อโลก ในขณะที่เราได้ทำลายระบบนิเวศที่หลากหลายเพื่อนำพื้นที่ มาใช้ตามความต้องการของเรา แลกกับชีวิตสัตว์ป่าและพรรณพืช ผลคือผืนดินที่เคยอุดมสมบูรณ์กลายสภาพ เป็นทะเลทราย(desertification) ผืนดินกลายเป็นทรัพยากรหายากในบางประเทศ และหลายประเทศเริ่มเข้าไปลงทุน ในผืนดินอันห่างไกลเพื่อผลิตอาหาร และเชื้อเพลิงชีวภาพ ข้อมูลระบุว่ามากกว่าร้อยละ 50 ของที่ดิน(Land)ซึ่งควบคุม […]
