แรร์เอิร์ธ : หลายเฉดสีเทา (2)

แรร์เอิร์ธของจีน : ต้นธารชีวิตของนวัตกรรมและเทคโนโลยีสะอาดและอัจฉริยะระดับโลก 85%–90% ของแรร์เอิร์ธถูกขุดในประเทศจีน ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา จีนสามารถสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจและทำให้ประเทศทันสมัยอย่างโดดเด่น ส่วนหนึ่งมาจากการสกัดทรัพยากรอย่างมหาศาลซึ่งต้องแลกมาด้วยปัญหามลพิษทางสิ่งแวดล้อมที่ร้ายแรง การทำเหมืองแรร์เอิร์ธก็เป็นหนึ่งในสมการนี้ ต้องชี้ให้ชัดว่า แรร์เอิร์ธไม่ใช่ “หายาก” ตามชื่อที่เรียก แต่ชื่อดังกล่าวสะท้อนถึงความยากในการค้นหาแหล่งที่สามารถทำเหมืองได้อย่างคุ้มค่าในเชิงพาณิชย์ เนื่องจากต้องคำนึงถึงความต้องการแรงงานและต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม มาตรฐานแรงงานที่ถูกและกฎเกณฑ์สิ่งแวดล้อมที่ผ่อนปรน ทำให้การทำเหมืองและแปรรูปสินแร่แรร์เอิร์ธในจีนมีต้นทุนต่ำกว่าประเทศที่มีแหล่งสำรองมาก เช่น สหรัฐอเมริกา บราซิล รัสเซีย และออสเตรเลีย ในโลกของแรร์เอิร์ธนั้นมีหลายแง่มุมที่ไม่ชัดเจน แม้แต่ตัวเลขสำรองแร่ในระดับโลกก็ยังแตกต่างกันมาก ตามสถิติทางการล่าสุดของจีน จีนมีสัดส่วน 23% ของแหล่งสำรองแรร์เอิร์ธทั่วโลก แต่ในปี 2553 จีนจัดหาผลิตภัณฑ์แรร์เอิร์ธถึง 90% หลังจากกระบวนการแปรรูป ขณะเดียวกัน ข้อมูลของ USGS ระบุว่าในปีเดียวกัน จีนมีแหล่งสำรองแร่ 37% แต่มีการผลิตถึง 92% แม้จีนยังไม่เผยแพร่ตัวเลขสำรองแร่ชุดใหม่ แต่ USGS ประเมินว่าสำรองของจีนเพิ่มขึ้นเป็น 44% ในปี 2558 โดยสัดส่วนการผลิตลดลงเหลือ 85% ดังที่แสดงในกราฟด้านล่าง อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สอดคล้องกันคือ บทบาทของจีนในการผลิตแรร์เอิร์ธระดับโลกยังคงสูงอยู่ในช่วง 85%–90% […]

แรร์เอิร์ธ : หลายเฉดสีเทา(1)

จีนจะสามารถเดินหน้าขับเคลื่อนอนาคตสะอาดและอัจฉริยะของโลกเราได้ต่อไปหรือไม่? เดือนธันวาคม 2558 ที่กรุงปารีส มีการบรรลุข้อตกลงครั้งประวัติศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศซึ่งวางเส้นทางระยะยาวของโลกสู่การลดการพึ่งพาคาร์บอนในการเติบโตทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยีที่มีนวัตกรรม เช่น พลังงานหมุนเวียน การกักเก็บพลังงาน และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ ถูกมองว่าเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของการปฏิวัติ “สะอาด เขียวและอัจฉริยะ” ที่กำลังจะมาถึง อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาเจาะลึกเทคโนโลยีใหม่เหล่านี้ จะพบปัญหาสำคัญที่ร้ายแรงแต่กลับถูกมองข้าม นั่นคือ แรร์เอิร์ธ (Rare Earths) ซึ่งเป็นกลุ่มแร่ 17 ชนิดที่มักถูกขนานนามว่า “วิตามินของอุตสาหกรรม” อาจกลายเป็นคอขวดของนวัตกรรมสะอาด เขียวและอัจฉริยะเหล่านี้ ตั้งแต่กังหันลมในทะเลไปจนถึงสมาร์ทโฟนรุ่นล่าสุดของ Apple หรือ Xiaomi — แรร์เอิร์ธฝังอยู่ในเทคโนโลยีพลังงานสะอาด เทคโนโลยีอัจฉริยะและอีกมากมาย แรร์เอิร์ธจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับอนาคตที่ไม่พึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล ฉลาดขึ้นและเป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศ เราไม่อาจบรรลุอนาคตคาร์บอนต่ำได้หากขาดเทคโนโลยีสะอาดเหล่านี้ และเทคโนโลยีเหล่านี้ก็ไม่อาจทำงานได้หากปราศจากแรร์เอิร์ธ ในช่วงที่จีนครองความเป็นใหญ่สูงสุดเมื่อปี 2553 ประเทศจีนจัดหาแรร์เอิร์ธเกือบทั้งหมดของโลก โดยมีส่วนแบ่งตลาดโลกถึง 92% ส่งผลให้ตั้งแต่กลางทศวรรษ 1990 เป็นต้นมา จีนในฐานะผู้ส่งออกรายใหญ่ที่สุดต้องแบกรับต้นทุนสิ่งแวดล้อมมหาศาลจากการทำเหมืองและการสกัดแรร์เอิร์ธอย่างไร้การควบคุมที่มีกำไรต่ำ ที่มองโกเลียใน(Inner Mongolia) ทางตอนเหนือของจีน เขื่อนกักเก็บกากแร่กัมมันตรังสีที่เมืองเป่าตู้ กลายเป็น “คำสาปแห่งความตาย” ต่อหมู่บ้านใกล้เคียง บางคนถึงกับเรียกสิ่งนี้ว่า […]

ธาตุแรร์เอิร์ท (Rare Earth Element) ชื่อเรียกยาก แต่เราใช้ทุกที่ทุกเวลา

แร่หายาก หรือที่มักเรียกกันว่า “วิตามินของอุตสาหกรรม” เนื่องจากสามารถปรับปรุงประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ได้อย่างมีนัยสำคัญแม้ใช้ในปริมาณเพียงเล็กน้อย ถูกใช้อย่างแพร่หลายในหลายภาคส่วนของการผลิต ทว่า ผู้คนส่วนใหญ่กลับไม่สามารถระบุชื่อธาตุหายากเหล่านี้ได้แม้แต่ชนิดเดียว คำว่า “แร่หายาก” โดยทั่วไปหมายถึงกลุ่มธาตุหายากจำนวน 17 ชนิด (REEs – Rare Earth Elements) ในอดีต ธาตุหายากส่วนใหญ่ถูกใช้ในอุตสาหกรรมตัวเร่งปฏิกิริยา การขัดเงา เซรามิก และสารเรืองแสง แต่ในศตวรรษที่ 21 ความต้องการใช้แร่หายากได้เปลี่ยนไปอย่างมาก โดยได้รับแรงผลักดันจากการเติบโตอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น แม่เหล็ก โลหะผสม อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และแบตเตอรี่ นั่นหมายความว่าแร่หายากได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ตั้งแต่หลอดไฟประหยัดพลังงาน สมาร์ตโฟน ไปจนถึงแท็บเล็ตหรือ iPad ที่เราใช้ดูหนัง ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 จีนแซงหน้าสหรัฐฯ กลายเป็นผู้ผลิตและผู้ส่งออกแร่หายากรายใหญ่ที่สุดของโลก นับแต่นั้นมา จีนก็กลายเป็นซัพพลายเออร์แทบจะเพียงรายเดียวในตลาดโลกสำหรับแร่หายากทั้ง 17 ชนิด และสำหรับบางชนิด จีนเป็นแหล่งเดียวของโลก พูดได้ว่าเกือบทุกหลอดไฟฟลูออเรสเซนต์ กังหันลมส่วนใหญ่ รถยนต์ไฮบริด สมาร์ตโฟน และอุปกรณ์ไฮเทคอื่น ๆ ล้วนมี “ดีเอ็นเอของจีน” […]

บทวิเคราะห์ : 48 ชั่วโมงหลังเหตุการณ์ไฟฟ้าดับครั้งใหญ่ในคาบสมุทรไอบีเรีย(สเปน/โปรตุเกส) — ประเด็นการถกเถียงอยู่ที่ไหน?

เรียบเรียงจากบทความของโฆเซ่ หลุยส์ การ์เซีย หัวหน้างานรณรงค์ด้านภูมิอากาศและพลังงาน กรีนพีซ สเปน ใน https://es.greenpeace.org/es/noticias/analisis-48-horas-despues-del-apagon-donde-esta-el-debate/ หลังจากระบบพลังงานล่มไปเมื่อสองวันก่อน ยังมีคำถามอีกมากที่ไร้คำตอบ แม้ยังไม่มีหลักฐานยืนยัน แต่การคาดเดาต่างๆ ก็แพร่กระจายไปทั่วทั้งในรายการโทรทัศน์และกลุ่ม WhatsApp อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เพราะความอยากรู้อยากเห็นของมนุษย์ ความจริงแล้ว ไม่บ่อยนักที่ระบบพลังงาน—ซึ่งดูเป็นเรื่องห่างไกล ยุ่งยาก และเข้าใจยาก—จะกลายเป็นศูนย์กลางของวาระสาธารณะ ไม่ใช่เพราะเรื่องค่าไฟและค่าครองชีพ (ที่เคยเป็นประเด็นมาแล้วหลายครั้ง) แต่เพราะเป็นบริการที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตประจำวัน แม้จะเกิดขึ้นจากสถานการณ์เลวร้าย แต่ก็ถึงเวลาที่เราต้องพูดถึงประเด็นสำคัญที่กระทบเราทุกคน ไม่ใช่แค่เรื่องค่าไฟฟ้า เรากำลังห่วงใยสามประเด็นหลักต่อไปนี้สำหรับอนาคต: 1. พลังงานหมุนเวียน พลังงานหมุนเวียนคือกุญแจในการสร้างระบบพลังงานที่ปลอดภัย เข้าถึงได้และยั่งยืน พร้อมรับมือกับวิกฤตภูมิอากาศ กรีนพีซเคยแสดงให้เห็นมาแล้วเมื่อ 20 ปีก่อนว่า ระบบไฟฟ้าที่มาจากพลังงานหมุนเวียน 100% นั้นไม่เพียงจำเป็น แต่ยังเป็นไปได้จริงและให้ประโยชน์ต่อทุกคน แต่การบรรลุเป้าหมายนี้ไม่ใช่แค่การเพิ่มพลังงานหมุนเวียนจำนวนมากเข้าระบบเท่านั้น ยังต้องมีเครื่องมือเสริมเพื่อให้ระบบมีความยืดหยุ่นและฟื้นตัวได้ เช่น เครื่องกำเนิดพลังงานหมุนเวียนแบบจัดการได้ รวมถึงโซลาร์แบบเทอร์โมอิเล็กทริก ระบบกักเก็บพลังงานหลายรูปแบบ อินเวอร์เตอร์อัจฉริยะ ระบบผลิตและใช้ไฟเอง (autoconsumo) และไมโครกริดที่แยกตัวทำงานได้ ระบบตอบสนองต่อความต้องการใช้ไฟ (demand response) ฝ่ายตรงข้ามพลังงานหมุนเวียนกำลังฉวยโอกาสโจมตีว่า “สเปนเดินเร็วเกินไปกับพลังงานสะอาดหมุนเวียนที่สะอาด” และต้องการให้เรากลับไปพึ่งพาก๊าซและนิวเคลียร์แบบเดิม อย่าหลงกล […]

We use cookies to personalise content and ads, to provide social media features and to analyse our traffic. We also share information about your use of our site with our social media, advertising and analytics partners. View more
Cookies settings
Accept
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active
  Military VS Climate Security : The 2011 Budget Compareสถาบันนโยบายศึกษาในสหรัฐอเมริกา จัดทำรายงานประจำปีเรื่อง Military VS Climate Security : The 2011 Budget Compare" ออกมาเมื่อเร็วๆ นี้ เนื้่อหาในรายงานระบุว่า ตอนนี้กลาโหมของสหรัฐฯ รู้แล้วว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ(climate change) ถือเป็น "ตัวคูณของภัยคุกคามด้านความมั่นคง" หลักฐานประการหนึ่งคือ นับตั้งแต่ปี 2008 เป็นต้นมา งบประมาณของรัฐบาลสหรัฐฯ เองได้ถูกแบ่งสรรปันส่วนไปใช้ในเรื่องการจัดการกับเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมากขึ้น ตั้งแต่ปี 2008 และปี 2011 มีการจัดสรรงบโลกร้อนเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่าสองเท่า (จาก 7.4 พันล้านเหรียญ เป็น 18.1 พันล้านเหรียญ) กล่าวอีกนัยหนึ่ง ในปี 2008 สหรัฐฯ นั้นใช้งบประมาณราว 94 เหรียญสหรัฐในด้านกลาโหม ต่อทุก ๆ 1 เหรียญสหรัฐที่ใช้ในด้านการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และในปี 2011 ใช้งบระมาณราว 41 เหรียญสหรัฐในด้านกลาโหม ต่อทุกๆ 1 เหรียญสหรัฐที่ใช้ในด้านการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่สิ่งที่น่าสนใจก็คือ การเปลี่ยนผ่านของการใช้งบประมาณดังกล่าวนี้ มิได้ทำให้การลงทุนเพื่อทำให้เกิดความมั่นคงด้านสภาพภูมิอากาศมากนักเมื่อเทียบกับขนาดของภัยคุกคามของการเปี่ลยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นและรออยู่ข้างหน้า ยิ่งไปกว่านั้น รายงานนี้ยังได้เปรียบเทียบกรณีศึกษาประเทศจีนว่ามีความก้าวหน้ามากกว่าสหรัฐอเมริกาในเรื่องนี้มาก รายงานระบุว่า ถึงแม้การใช้จ่ายทางการทหารของจีนจะไม่โปร่งใสไปเสียทั้งหมด แต่จีนนั้นใช้งบประมาณ 2-3 เหรียญสหรัฐในด้านกลาโหม ต่อทุก ๆ 1 เหรียญสหรัฐที่ใช้ในด้านการจัดการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รายงานนี้ ได้สรุปฟันธงว่า ไม่ว่าจะเป็นเหตุผลทั้งในด้านความมั่นคง ทางสิ่งแวดล้อม และทางเศรษฐกิจ การจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรในด้านกลาโหมให้กับงบประมาณในการจัดการด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมากขึ้น เป็นเรื่องที่สมเหตุสมผลสำหรับสหรัฐอเมริกา รายละเอียดของรายงานดาวน์โหลดได้ที่  www.fpif.org/files/2521/mil%20v%20climate%202010.pdf
Save settings
Cookies settings