แรร์เอิร์ธ : หลายเฉดสีเทา (6)
จำเป็นต้องมีการดำเนินการในระดับโลกเพื่อลบ “ความคลุมเครือ” ออกจากอนาคตที่สะอาดและชาญฉลาดของเรา อุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธของจีนสนับสนุนพลังงานสะอาดและเทคโนโลยีอัจฉริยะทั่วโลก แต่คำถามคือ เทคโนโลยีเหล่านี้จะสะอาดและชาญฉลาดได้อย่างไรหากพวกมันสร้างความเสียหายต่อสุขภาพของผู้คนและสิ่งแวดล้อม? หากไม่มีการดำเนินการอย่างจริงจังเพื่อลดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแรร์เอิร์ธ และหากไม่มีความพยายามร่วมมือระดับนานาชาติเพื่อปราบปรามตลาดมืด มลพิษก็จะยังคงเป็นความลับสกปรกที่ทำให้อนาคตสะอาดและชาญฉลาดของเรามัวหมอง อุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธของจีนเผชิญกับความท้าทายภายในประเทศที่เพิ่มขึ้น ตั้งแต่ปี 2559 รัฐบาลจีนได้พยายามควบคุมอุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธผ่านระบบและนโยบายต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงมาตรฐานการปล่อยมลพิษของอุตสาหกรรมและพลังงาน ระบบใบอนุญาต การทำ EIA (การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม) กลไกรับผิดชอบด้านการฟื้นฟูและบูรณะสิ่งแวดล้อม และอื่น ๆ อีกมากมาย หลายระบบและนโยบายเหล่านี้ยังคงถูกนำมาใช้และจะดำเนินต่อไป ขณะที่ความต้องการแรร์เอิร์ธเพิ่มสูงขึ้นควบคู่ไปกับ “สงครามต่อต้านมลพิษ” ของจีน ซึ่งอาจทำให้กฎระเบียบที่เข้มงวดมากขึ้นถูกบังคับใช้ รัฐบาลจีนยังทดสอบกลไกทางการตลาดที่ส่งเสริมวิธีการทำเหมืองแรร์เอิร์ธที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและปล่อยคาร์บอนต่ำมากขึ้น ในเดือนธันวาคม 2558 กระทรวงคุ้มครองสิ่งแวดล้อม (MEP) ได้เผยแพร่ “สารบบการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมฉบับสมบูรณ์ (2015)” ซึ่งจัดให้แรร์เอิร์ธชนิดดูดซับไอออนและ REOs เป็นผลิตภัณฑ์ที่มี “มลพิษสูงและความเสี่ยงสิ่งแวดล้อมสูง” (“double high”) โดยมีเพียงสี่กระบวนการใหม่สำหรับการสกัดและการแยกแรร์เอิร์ธที่ได้รับการยกเว้นจากการจัดประเภท “double high” เนื่องจากให้ผลการปล่อยไนโตรเจนแอมโมเนียต่ำหรือเป็นศูนย์ รัฐบาลจีนกำลังใช้นโยบายแบบ “ไม้แข็งและไม้อ่อน” ตามที่ เปี๋ย เทา รองผู้อำนวยการกรมนโยบายและระเบียบสิ่งแวดล้อมของ MEP อธิบายว่า ผลิตภัณฑ์ที่ถูกจัดว่าเป็น […]
แรร์เอิร์ธ : หลายเฉดสีเทา (5)
ราคาที่อาณาจักรแรร์เอิร์ธต้องจ่ายให้กับสิ่งแวดล้อม ในปี 2555 ท่ามกลางข้อพิพาทแรร์เอิร์ธระหว่าง WTO-จีน รัฐบาลจีนย้ำว่าตนมีสิทธิที่จะดำเนินนโยบายคุ้มครองสำหรับ “ทรัพยากรธรรมชาติที่สิ้นเปลืองได้” (exhaustible natural resource) ซึ่งควรอยู่ภายใต้ข้อยกเว้นของ WTO ในการอนุรักษ์ทรัพยากรดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ในปี 2557 WTO ตัดสินคัดค้านจีนโดยระบุว่าระบบโควตาการส่งออกเป็นเพียงกลไกควบคุมตลาดแรร์เอิร์ธและปกป้องอุตสาหกรรมภายในประเทศของจีน ข้อพิพาทดังกล่าวได้ซาลง และจีนยังคงพัฒนาอุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธเพื่อรองรับทั้งตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ ในเดือนพฤษภาคม 2568 รัฐบาลจีนยกเลิกโควตาการส่งออก ภาษี และภาษีเพิ่มเติมอื่น ๆ ตามคำตัดสินของ WTO อย่างไรก็ตาม ยังมีคำถามมากมายที่ไม่ได้รับคำตอบ ใครควรเป็นผู้รับผิดชอบต่อความเสียหายด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการทำเหมืองแรร์เอิร์ธ? บริษัทที่ใช้และได้กำไรจากแรร์เอิร์ธของจีนควรมีส่วนรับภาระค่าใช้จ่ายหรือไม่? พวกเขาไม่ควรถูกถือว่ามีความผิดในพฤติกรรมที่ไม่รับผิดชอบหรือ? หากระบบใบอนุญาตและโควตาไม่สามารถใช้จัดการการสกัด การแปรรูป และการส่งออกได้ ควรมีนโยบายหรือระบบแบบใดมาใช้แทน? นับตั้งแต่กลางปี 2553 จีนเริ่มปราบปรามอุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธ โดยเฉพาะตลาดมืด มีการรณรงค์และตรวจสอบทั่วประเทศเป็นเวลาหลายเดือนพร้อมออกมาตรฐานอุตสาหกรรมที่เข้มงวดขึ้น ในเดือนพฤษภาคม 2554 รัฐบาลจีนออกมาตรฐานอุตสาหกรรมที่เข้มงวดที่สุด คือ “State Council’s Opinions on Promoting the Sustainable and Health […]
แรร์เอิร์ธ : หลายเฉดสีเทา (4)
ตลาดมืด – ความลับสกปรกที่ใคร ๆ ก็รู้ มีช่องว่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างโควตาการผลิตแรร์เอิร์ธอย่างเป็นทางการที่รัฐบาลจีนออกให้กับปริมาณการผลิตที่รายงานโดย USGS โดยเชื่อว่าส่วนหนึ่งของช่องว่างนี้มาจากตลาดมืดของแรร์เอิร์ธซึ่งเป็นหนึ่งในหลายๆ พื้นที่สีเทาของอุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธ ห่วงโซ่อุปทานของตลาดมืดยิ่งหมายถึงมลพิษที่รุนแรงขึ้น เนื่องจากผู้ทำเหมืองผิดกฎหมายไม่สนใจกฎเกณฑ์การดำเนินงานหรือมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม และไม่มีใครตรวจสอบพวกเขา ผู้ผลิตในตลาดมืดยังใช้วิธีการถลุงและแยกขั้นพื้นฐานแบบดั้งเดิมที่ไม่ทันสมัย ทำให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าเทคโนโลยีใหม่ๆ ของเสียพิษถูกปล่อยออกโดยไม่มีการบำบัดหรือการกำกับดูแลสู่สิ่งแวดล้อมโดยรอบโดยตรง แรร์เอิร์ธที่ถูกลักลอบออกจากจีนกระจายไปไกลถึงหลายประเทศทั่วโลก นี่คืออาชญากรรมที่ไม่ต่างอะไรจากการค้ายาเสพติดหรือการค้าสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ แต่กลับมีมาตรการเพื่อต่อสู้กับตลาดมืดนี้น้อยมาก เมื่อพิจารณาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สังคม การเมือง และเศรษฐกิจ คำถามจึงเกิดขึ้นว่า ใครคือผู้ที่ต้องทนทุกข์? ใครคือผู้ที่ได้ประโยชน์? บริษัทต่างๆ ตระหนักหรือไม่ว่าพวกเขากำลังใช้แรร์เอิร์ธที่ทำเหมืองมาอย่างผิดกฎหมาย? ท้ายที่สุด เราจะพิจารณาถึง แนวทางที่จะทำให้ระบบความรับผิดชอบและการตรวจสอบย้อนกลับ (accountability & traceability) เข้มแข็งยิ่งขึ้น การประเมินขนาดตลาดมืดแรร์เอิร์ธของจีน ตลาดมืดแรร์เอิร์ธเป็นความลับที่ใครๆ ก็รู้ อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อมูลจำกัดเกี่ยวกับขนาดของตลาดและมูลค่าที่แท้จริง ไม่เพียงแต่ข้อมูลมีน้อยแต่ยังมีความแตกต่างระหว่างข้อมูลที่มีอยู่ รวมถึงปัญหาด้านการเปรียบเทียบทำให้ยิ่งยากที่จะประเมินขนาดของตลาดมืดได้ หนึ่งในความแตกต่างที่เห็นได้ชัดคือช่องว่างการผลิต 32,980 ตัน ระหว่างข้อมูลของ USGS และข้อมูลทางการของจีน ตามข้อมูลของ USGS การผลิตแรร์เอิร์ธทั่วโลกในปี 2558 อยู่ที่ 124,000 ตัน […]
แรร์เอิร์ธ : หลายเฉดสีเทา (3)
จีนสูญเสียส่วนแบ่งตลาด แต่ยังคงครองความเป็นใหญ่ “ยุคจีน” ของแรร์เอิร์ธ อุตสาหกรรมแรร์เอิร์ธของจีนเพิ่งเริ่มเฟื่องฟูในช่วงต้นทศวรรษ 1990 ระหว่าง “การเดินสายภาคใต้” (Southern Tour) อันโด่งดังในฤดูใบไม้ผลิปี 2535 ประธานาธิบดีเติ้ง เสี่ยวผิง สถาปนิกใหญ่แห่งการปฏิรูป เปิดประเทศ และทำให้ทันสมัยของจีนสรุปว่า แร่แรร์เอิร์ธเป็นทรัพยากรที่มีความพิเศษเฉพาะในจีนและสามารถเปรียบเทียบได้กับน้ำมันดิบในตะวันออกกลาง “ตะวันออกกลางมีน้ำมันดิบ ส่วนจีนมีแรร์เอิร์ธ”— เติ้ง เสี่ยวผิง, 1992 “การเดินสายภาคใต้” หลังจากนั้น ความเป็นผู้นำตลาดแรร์เอิร์ธของสหรัฐฯ ที่แสดงออกใน “ยุคเหมืองเมาเทนพาส” (Mountain Pass Era) หลีกทางให้กับ “ยุคจีน” ตามข้อมูลของ USGS ภายในปี 2537 จีนผลิตแรร์เอิร์ธเกือบครึ่งหนึ่งของการผลิตทั่วโลกแล้วคิดเป็น 30,700 ตัน นับแต่นั้น สัดส่วนตลาดและปริมาณการผลิตรวมของจีนก็เติบโตอย่างก้าวกระโดด จีนใช้เวลาเพียงอีก 5 ปีเพิ่มกำลังการผลิตขึ้นเป็นสองเท่า และครองตลาดโลกด้วยส่วนแบ่งที่น่าทึ่งถึง 86% ภายในปี 2542 ในช่วงเวลานั้น เหมืองเมาเทนพาสของสหรัฐฯ ถูกปิด เนื่องจากการแข่งขันจากจีนที่รุนแรงขึ้น และความกังวลด้านสิ่งแวดล้อมในสหรัฐฯ โดยเฉพาะปัญหาท่อรั่วที่ปล่อยน้ำเสียปนเปื้อนจากโรงงานแปรรูปออกสู่สิ่งแวดล้อม […]
