สิ่งที่ควรตอบเมื่อมีใครถามว่าทฤษฎีการเปลี่ยนแปลง (theory of change) ของคุณคืออะไร?
คำว่า “ทฤษฎีแห่งการเปลี่ยนแปลง” (theory of change) หลายครั้งเป้นของแสลง ในฐานะเป็นคนที่อยากเห็นนักรณรงค์มีความมั่นใจมากขึ้นและประสบความสำเร็จในการรณรงค์ คำว่า “ทฤษฎีการเปลี่ยนแปลง” นี้สร้างความลึกลับและความสับสนให้กับส่วนสำคัญของการพัฒนาการรณรงค์ จริงๆ แล้ว เราควรทำให้เรื่องนี้เข้าใจง่ายขึ้นมากกว่า การพัฒนากลยุทธ์การรณรงค์นั้นยากและซับซ้อนอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องเพิ่มคำที่ฟังดูวิชาการและยิ่งใหญ่ให้มาซ้ำเติม นักรณรงค์หลายคนพอได้ยินคำว่า “ทฤษฎีแห่งการเปลี่ยนแปลง” ครั้งแรก พวกเขารู้สึกท้อและสับสน รู้สึกเหมือนถูกพาเข้าสู่ภาษาที่ไม่เคยรู้จัก คำนี้มีรากมาจากศตวรรษที่ 20 และตามข้อมูลจากวิกิพีเดีย เริ่มแพร่หลายขึ้นในช่วงทศวรรษ 1990 ในแวดวงอย่างนโยบายสาธารณะ แต่สิ่งที่เราควรสนใจคือการทำให้การรณรงค์เป็นเรื่องง่ายและเข้าถึงได้สำหรับคนที่ต้องการเรียนรู้และทำการรณรงค์ให้ดี ดังนั้น เมื่อมีใครถามถึง “ทฤษฎีแห่งการเปลี่ยนแปลง” ของเรา จริงๆ แล้วพวกเขาแค่ถามถึง “กลยุทธ์การรณรงค์(Campaign Strategy)” ของเราเท่านั้นเอง พูดให้ง่ายกว่านั้น พวกเขาอยากรู้ว่าเรามีความคาดหวังจะบรรลุเป้าหมาย(การรณรงค์)อย่างไร ทฤษฎี คือชุดของคำอธิบายและความคาดหวังว่าบางสิ่งทำงานอย่างไร ดังนั้น ทฤษฎีการเปลี่ยนแปลงก็คือชุดของความคาดหวังว่าการรณรงค์จะบรรลุเป้าหมายได้อย่างไร และการทดสอบทฤษฎีการเปลี่ยนแปลงก็คือการทดลองซึ่งก็คือการลงมือรณรงค์นั่นเอง เราอาจประยุกต์แนวคิดนี้กับทั้งองค์กร โดยแทนที่ “เป้าหมายการรณรงค์(campaign objective)” ด้วย “พันธกิจขององค์กร(the organisation’s mission)” และแทน “กลยุทธ์ที่เฉพาะเจาะจง(specific campaign strategies)” […]
การรณรงค์(Campaigning) การผลักดันเชิงนโยบาย(Advocacy) การเคลื่อนไหวทางสังคม(Activism) แตกต่างกันอย่างไร?
หากไม่มีการรณรงค์(Campaigning) การผลักดันเชิงนโยบาย(Advocacy) การเคลื่อนไหวทางสังคม(Activism) โลกที่เราอยู่อาจจะโหดร้าย ไร้อิสรภาพ เหลื่อมล้ำ และไม่ยั่งยืนยิ่งกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบันอย่างไม่ต้องสงสัย ทั้งสามสิ่งนี้เป็นหนทางที่ยอดเยี่ยมในการมีส่วนร่วมกับโลก แต่สามสิ่งนี้มีความต่างกัน และการเข้าใจความแตกต่างนี้เป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะถ้าเราเป็นนักรณรงค์แล้วเข้าใจผิดว่าหน้าที่ของเราคือการทำงานด้านการผลักดันเชิงนโยบาย(Advocacy) หรือการเคลื่อนไหว(Activism) อาจทำให้ความพยายามที่ดีที่สุดของเราไม่ประสบผลสำเร็จ นี่คือคำจำกัดความเพื่อช่วยแยกความหมายของแต่ละคำ มีนักรณรงค์จำนวนไม่น้อย หรือมีองค์กรจำนวนไม่น้อยที่มีเป้าหมายที่ต้องใช้การรณรงค์เพื่อให้สำเร็จ แต่แผนงานหรือวิธีการอธิบายงานของพวกเขากลับตรงกับความหมายของการผลักดันเชิงนโยบายหรือการเคลื่อนไหวมากกว่า เราทุกคนล้วนเป็นนักเคลื่อนไหว การลงชื่อในคำร้ข้อเรียก เขียนจดหมาย เข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ร่วมชุมนุมและประท้วง บริจาคให้กับประเด็นต่างๆ เมื่อทำสิ่งเหล่านี้ เราก็กำลังเป็นนักเคลื่อนไหวอยู่ คนที่ออกมารวมตัวกันจำนวนมากเพื่อเดินขบวน—พวกเขาก็คือนักเคลื่อนไหว และเราจำเป็นต้องมีพวกเขา เพราะหากไม่มีนักเคลื่อนไหว นักรณรงค์จะมีข้อจำกัดอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเรามักต้องพึ่งพาการสนับสนุนจากสาธารณะต่อข้อเรียกร้องของเรา แต่เมื่อเราเป็นนักเคลื่อนไหวในประเด็นใดประเด็นหนึ่ง เราไม่จำเป็นต้องมีแผนที่ชัดเจนว่าจะทำอะไรเพื่อขับเคลื่อนประเด็นนั้น เราลงมือทำตามสัญชาตญาณ ทำในสิ่งที่เราคิดว่าถูกต้อง และทำตามการนำของคนอื่น แต่หากเราเป็นนักรณรงค์ หน้าที่(หรืออย่างน้อยก็เป็นบทบาท) ของเราคือต้องทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน เราต้องปรับเปลี่ยนพลวัตของอำนาจเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงนั้นขึ้นมา นักรณรงค์อาจตัดสินใจว่าต้องมีการเดินขบวน เพราะมองว่ามันเป็นหนึ่งในยุทธวิธีที่สอดคล้องกับกลยุทธ์ที่วางไว้เพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ที่กำหนดไว้ ส่วน “นักเคลื่อนไหว” จะเข้าร่วมการเดินขบวนนั้นเพราะเชื่อในประเด็นและต้องการสนับสนุน แต่ไม่ได้จำเป็นต้องเข้าใจกลไกว่าการเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นได้อย่างไรในท้ายที่สุด หรือแม้แต่การเปลี่ยนแปลงนั้นคืออะไรอย่างเฉพาะเจาะจง นี่ไม่ใช่การวิจารณ์การเคลื่อนไหวแต่อย่างใด อย่างที่ได้กล่าวไป เราต่างเป็นนักเคลื่อนไหวและภูมิใจกับมัน เพราะหากไม่มีนักเคลื่อนไหว กิจกรรมที่ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากสาธารณะจะล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง แต่ถึงแม้ว่าการรณรงค์จะเป็นรูปแบบหนึ่งของการเคลื่อนไหว การเคลื่อนไหวก็ไม่จำเป็นต้องเป็นการรณรงค์เสมอไป วิธีที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้นักรณรงค์กลายเป็นเพียงนักเคลื่อนไหว คือเมื่อพวกเขาไม่พัฒนาวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนหรือกลยุทธ์เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์นั้น […]
เส้นทางสู่นรกสภาพภูมิอากาศ
แม้แต่ผู้ที่ตั้งใจดีก็ยังลงมือทำไม่มากพอต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ มี 33 เหตุผลที่อธิบายความล้มเหลวนี้ เรียบเรียงจาก Robert Gifford is an environmental psychologist at the University of Victoria in Canada, “Road to Climate Hell”, NewScientist, 11 July, 2015. ณ เวลานี้ คนส่วนใหญ่ที่มีเหตุมีผลต่างก็เข้าใจแล้วว่า พวกเขาเผาผลาญคาร์บอนมากเกินไปแต่คนกลุ่มเดียวกันนี้จำนวนมากก็ยังคงเผาผลาญคาร์บอนมากเกินไปอยู่ดี ยังคงมีช่องว่างขนาดใหญ่ระหว่าง “มุมมอง” ของเราต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ กับ “การกระทำ” ที่เราทำเพื่อแก้ไขมัน น่าเสียดายที่สิ่งสำคัญคือ “การกระทำ” ไม่ใช่เพียงความรู้สึกหรือเจตนาดี หลายคนได้เริ่มต้นทำอะไรบางอย่างในทางที่ถูกต้องแล้ว แต่อย่างไรก็ตาม เราก็ยังคงปล่อยก๊าซเรือนกระจกกันอยู่ บางครั้ง เราก็ไม่สามารถทำได้ดีไปกว่านี้จริง ๆ เช่น ไม่ใช่ทุกคนจะสามารถซื้อแผงโซลาร์เซลล์ได้ คนที่อยู่ชนบทไม่สามารถเดินทางด้วยรถไฟใต้ดินได้ และผู้ที่อยู่ในภูมิอากาศหนาวเย็นก็ไม่สามารถอยู่ได้หากไม่มีระบบทำความร้อน สิ่งเหล่านี้คือ “อุปสรรคเชิงโครงสร้าง” ซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของปัจเจกบุคคล แต่สำหรับคนที่ไม่มีข้อจำกัดเหล่านี้ การเลือกใช้ชีวิตในแบบที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศก็ไม่ใช่เรื่องยาก กระนั้นก็ตาม […]
คำแนะนำนอกคอกสำหรับ Nonprofit (9) : เวทมนตร์แห่งการจัดการ (The Magic of Management)
คนในตำแหน่งผู้นำองค์กรไม่แสวงหากำไรมีจุดแข็งและความสามารถที่หลากหลาย แต่มีทักษะหนึ่งที่มักขาดกันเกือบทุกคน — นั่นคือ “การบริหารคน” เราไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ แต่จากประสบการณ์ “การจัดการคน” คือสิ่งที่ผู้อำนวยการองค์กรบอกว่าตนเอง “ห่วยที่สุด” มากกว่าสิ่งอื่นใด — และมากกว่ามากด้วย ทักษะการจัดการ เช่น การสนับสนุน การถือมาตรฐานร่วม การผลักดันและการพัฒนาทีม ล้วนเป็นส่วนสำคัญ (แม้มักถูกมองข้าม) ในบทบาทของผู้นำหรือหัวหน้าทีม แต่องค์กรไม่แสวงหากำไรจำนวนมากกลับไม่เห็นค่าทักษะนี้เท่าที่ควร เช่น มองว่าทักษะจัดการประชุม การเจรจาต่อรอง การบริหารการเงิน และการสื่อสารสาธารณะเป็นเรื่อง “ไม่จำเป็น” หรือหวังว่าพนักงานจะ “มีมาแต่กำเนิด” ไม่ก็รู้สึกว่าเรื่องแบบนี้เป็นของฝั่งธุรกิจ (“เราเป็นองค์กรไม่แสวงหากำไร! เราไม่ทำแบบนั้น!”) แต่ความจริงคือ ทักษะการจัดการไม่ใช่เวทมนตร์ — มันคือทักษะจริงที่สามารถเรียนรู้ พัฒนา และฝึกฝนได้ แม้คนส่วนใหญ่จะไม่ได้เรียนรู้ทักษะนี้ระหว่างทำงานในภาคไม่แสวงหากำไร (เพราะไม่เคยถูกสอนหรือฝึก) ผู้นำในองค์กรเหล่านี้มักถูกเลื่อนตำแหน่งเพราะทำงานโครงการหรือโปรแกรมได้ดี ไม่ใช่เพราะมีความสามารถด้านการบริหารทีม แล้วควรเริ่มอย่างไร? ขั้นแรก: ยอมรับว่าคุณมีปัญหา เหมือนผู้นำคนอื่นๆ อีกมากมายในภาคนี้ คุณอาจไม่รู้วิธีบริหารทีมให้มีประสิทธิภาพ ไม่รู้ว่าจะให้อิสระแค่ไหน หรือจะกระตุ้นศักยภาพของคนในทีมอย่างไร ถึงคุณจะเก่งและมุ่งมั่นแค่ไหน ก็ไม่ได้แปลว่าคุณจะพาทีมไปด้วยกันได้โดยอัตโนมัติ ขั้นที่สอง: เรียนรู้ทักษะเหล่านี้ […]
