เมื่อเรือขนส่งถ่านหินล่มในทะเล เราก็จะล่มจมไปด้วย
เรื่อง : ธารา บัวคำศรี กรณีเรือลากจูงบรรทุกถ่านหิน 1,700 ตันล่มบริเวณปากอ่าวแม่น้ำเจ้าพระยา แถบวัดอโศการาม ต.บางปู อ.เมืองสมุทรปราการอันเนื่องมาจากคลื่นลมแรง ในคืนวันที่ 22 พฤษภาคม 2558 เป็นเหตุการณ์ที่สะท้อนให้เห็นอย่างดีว่าอุบัติเหตุเรือบรรทุกถ่านหินเป็นผลให้ถ่านหินที่ยังไม่ได้เผาไหม้เข้าสู่สิ่งแวดล้อมทางทะเลและส่งผลกระทบร้ายแรงต่อระบบนิเวศได้ การที่รองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ จงจิตร์ นีรนาทเมธีกุล บอกว่า เนื่องจากถ่านหินมีคุณสมบัติไม่ละลายน้ำและมีความแข็งโดยจะจมลงไปกองใต้ท้องทะเล ดังนั้นในเชิงความเป็นมลพิษจึงไม่มีผลกระทบที่น่าเป็นห่วง(1) เป็นข้อสรุปที่หยาบเกินไปโดยมองข้ามหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ด้านผลกระทบทางชีวภาพของถ่านหิน (ที่ยังไม่ได้เผาไหม้)ในสิ่งแวดล้อมทางทะเล ตลอดจนความเป็นพิษของสารปนเปื้อนของถ่านหินในสิ่งมีชีวิตและประชากรสิ่งมีชีวิต การศึกษาพบว่า ความเข้มข้นของละอองถ่านหินแขวนลอยที่เพิ่มขึ้นในแหล่งน้ำทำให้เกิดรอยขีดข่วนในพืชและสัตว์ที่อาศัยอยู่บนพื้นทะเลหรือเกิดรอยขีดข่วนต่อโครงสร้างเช่น โขดหินและเสาของท่าเทียบเรือได้ ความเป็นไปได้และความรุนแรงของผลที่จะเกิดขึ้นนี้ขึ้นอยู่ความเข้มข้น ขนาดและมุมของเศษถ่านหินรวมถึงความแรงของกระแสน้ำ ปริมาณของอนุภาคถ่านหินมีผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ อนุภาคถ่านหินที่แขวนลอยในน้ำยังบดบังแสงแดดที่ส่องลงไปยังพื้นทะเล เช่นเดียวกับอนุภาคแขวนลอยอื่นๆ ซึ่ง มีผลทำให้ลดการเจริญเติบโตของพืช เช่น พืชทะเล(seaweeds), หญ้าทะเล(seagrasses)และสาหร่ายขนาดเล็กมาก(micro algae) เป็นต้น ลักษณะของผลกระทบจะขึ้นอยู่กับจำนวนและขนาดของอนุภาคถ่านหินแขวนลอย ระยะเวลาที่สิ่งมีชีวิตสัมผัสกับอนุภาคถ่านหินและความขุ่นของน้ำในเวลานั้น (2) การตกตะกอนของเศษผงถ่านหินลงบนพื้นผิวของพืชที่อยู่เหนือน้ำและใต้น้ำสามารถทำให้เกิดการลดความสามารถสังเคราะห์แสงของพืชเหล่านั้นได้ ตัวอย่างเช่น พบการสะสมของฝุ่นถ่านหินตามกิ่ง ก้าน ใบและลำต้นของพืชในป่าชายเลนในเขตท่าเรือส่งออกถ่านหินที่ใหญ่ที่สุดของแอฟริกาใต้ที่อ่าวริชาร์ด(Richards) ทำให้การแลกเปลี่ยนคาร์บอนไดออกไซด์และ chlorophyll fluorescence ลดลงร้อยละ 17–39 แม้ไม่มีหลักฐานว่าผงถ่านหินมีความ เป็นพิษต่อใบไม้หรือไม่ แต่พืชในป่าชายเลนที่อยู่ใกล้กับแหล่งกำเนิดฝั่งถ่านหินจากท่าเรือส่งออกถ่านหินมีสภาพที่เสื่อมโทรมมากกว่าเมื่อเทียบกับพืชในป่าชายเลนที่อยู่ห่างออกไป […]
