เรียบเรียงจาก Have global emissions peaked https://www.economist.com/the-world-ahead/2024/11/18/have-global-emissions-peaked
from The Economist
การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกถึงจุดสูงสุดแล้วหรือยัง? มีความเป็นไปได้อย่างมาก โลกจะทราบคำตอบไม่ทางใดก็ทางหนึ่งในปี 2025 การผ่านจุดสูงสุดนี้จะเป็นช่วงเวลาสำคัญในความพยายามต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในรายงานการประเมินล่าสุด คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) ซึ่งเป็นองค์กรของสหประชาชาติที่ติดตามวิทยาศาสตร์ด้านภูมิอากาศ ได้ระบุว่าปี 2025 เป็นปีที่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกต้องถึงจุดสูงสุด หากโลกต้องการมีโอกาสที่ดีในการรักษาระดับการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกให้อยู่ในช่วง 1.5-2°C ตามข้อตกลงปารีสเกี่ยวกับสภาพภูมิอากาศ
ทำไมถึงมีความไม่แน่นอน? เนื่องจากต้องใช้เวลาในการสรุปยอดรวมของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของแต่ละประเทศ และต้องมั่นใจว่าความผันผวนเล็กน้อยจะไม่ถูกเข้าใจผิดว่าเป็นแนวโน้มที่สำคัญ ภายใต้กฎของสหประชาชาติ ประเทศที่ร่ำรวยจะต้องยื่นรายงานการปล่อยก๊าซของตนทุกปี ขณะที่ประเทศที่ยากจนกว่าต้องยื่นรายงานประมาณทุกสี่ปีในตอนแรก แต่ในปี 2024 ได้มีการลดระยะเวลาลงเหลือทุกสองปี

ประเทศประชาธิปไตยที่มั่งคั่งและทรงอิทธิพลจากกระบวนการอุตสาหกรรม ได้เปลี่ยนแปลงจากอุตสาหกรรมหนักและแยกการเติบโตทางเศรษฐกิจออกจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยส่วนใหญ่รายงานว่าการปล่อยก๊าซลดลงมาอย่างน้อยหนึ่งทศวรรษหรือมากกว่านั้น ญี่ปุ่นถึงจุดสูงสุดในปี 2013 อเมริกาในปี 2007 เยอรมนีในปี 1990 และอังกฤษในปี 1973 อย่างไรก็ตาม การปล่อยก๊าซของประเทศที่ยากจนกว่ายังคงเพิ่มขึ้นควบคู่กับเศรษฐกิจของพวกเขา ซึ่งทำให้ประเทศเหล่านี้ระมัดระวังที่จะจำกัดทั้งสองอย่าง จีนจะไม่ให้คำมั่นสัญญาใด ๆ ก่อนปี 2030 ขณะที่บราซิล อินเดีย และอินโดนีเซีย รวมถึงประเทศอื่น ๆ ยังไม่ได้กำหนดวันที่แน่นอน
อย่างไรก็ตาม ความเชื่อมโยงระหว่างการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับการพัฒนาได้อ่อนตัวลงอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากการใช้พลังงานมีประสิทธิภาพมากขึ้นและการผลิตพลังงานเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เรื่องนี้เป็นจริงอย่างยิ่งสำหรับจีน ซึ่งเป็นทั้งประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดในโลก โดยคิดเป็น 30% ของทั้งหมด และเป็นแรงผลักดันหลักเบื้องหลังการขยายตัวของพลังงานหมุนเวียน (จีนกำลังก่อสร้างกำลังการผลิตพลังงานแสงอาทิตย์และลมใหม่มากกว่าทั้งโลกที่เหลือรวมกันถึงสองเท่า) อย่างไรก็ตาม จีนรายงานตัวเลขการปล่อยก๊าซของตนไม่บ่อยเท่ายุโรปหรืออเมริกา และเนื่องจากความล่าช้า จีนยังไม่ได้ส่งข้อมูลอัปเดตเพิ่มเติมตั้งแต่เดือนธันวาคม 2023 ซึ่งครั้งนั้นรายงานข้อมูลถึงเพียงปี 2018
ดังนั้น ผู้สังเกตการณ์จึงพยายามอย่างหนักที่จะคาดการณ์แนวโน้มการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของจีน การปล่อยก๊าซเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในปี 2023 หลังจากที่มาตรการเข้มงวดเกี่ยวกับโควิด-19 ถูกยกเลิก แต่ดูเหมือนจะลดลงตั้งแต่นั้นมา การวิเคราะห์โดยสถาบัน Asia Society Policy Institute ซึ่งเป็นองค์กรคลังสมอง แสดงให้เห็นว่าการปล่อยก๊าซลดลง 3% ในปีจนถึงเดือนมีนาคม 2024 ลาวรี มิลลิวีร์ตา หนึ่งในนักวิเคราะห์ผู้อยู่เบื้องหลังงานนี้ คาดว่าการปล่อยก๊าซของจีนอาจถึงจุดสูงสุดในปี 2023
อย่างไรก็ตาม ไม่มีสิ่งใดแน่นอน มิลลิวีร์ตาระบุว่าความต้องการเชื้อเพลิงฟอสซิลที่สูงกว่าที่คาดจากภาคอุตสาหกรรมของจีนอาจทำให้แนวโน้มที่คาดการณ์ไว้เปลี่ยนแปลงไป รายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นทางการครั้งต่อไปของจีน ซึ่งมีกำหนดส่งในวันสุดท้ายของปี 2024 จะช่วยให้เรื่องนี้กระจ่างขึ้น เช่นเดียวกับการอัปเดตเพิ่มเติมในปี 2025 แต่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของจีนมีขนาดใหญ่โตมากจนการถึงจุดสูงสุดจะส่งผลต่อแนวโน้มระดับโลก
นั่นจะเป็นความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ แต่เพียงแค่นั้นยังไม่เพียงพอ เส้นทางใด ๆ ที่จะจำกัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิที่ 1.5°C (หรือแม้แต่เส้นทางที่ทำให้อุณหภูมิสูงขึ้นมากกว่านั้น) ยังคงต้องการการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างหนักหน่วงและการกำจัดคาร์บอนเพิ่มเติม การผ่านจุดสูงสุดของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกควรถูกเฉลิมฉลอง แต่เมื่อการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไม่เพิ่มขึ้นอีก สิ่งที่สำคัญที่สุดคือความเร็วในการลดลงของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
